Mantıkta diyalektik


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ ÇETİN

Danışman: İSMAİL KÖZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yunanca konuşma sanatı ifadesinden türemiş olan diyalektik kavramı pek çok anlama iyedir. Söz gelimi Plato'nun diyalektiği toplama ve bölme yöntemidir. Pek çok filozofun türlü diyalektik anlayışları bulunmaktadır. Biz Aristo'yla ilgilendik. Aristo klasik mantığın kurucusudur. Bu bağlamda onun diyalektik betimi önemli bir yere iyedir. Aristo diyalektik yöntemini Topikler'de sunmuştur. Topikler'in amacı her hangi bir sorun karşısında genel olarak kabul edilmiş kanılardan hareketle kanıtlamada bulunabilmemizi ve bunu yaparken de çelişkiye düşmememizi sağlayacak bir yöntem keşfetmektir. Tezimizde, özellikle Topikler düzleminde, Aristo'nun ve onun takipçileri olan İslam Filozofları'nın diyalektik anlayışlarını inceledik. Bu noktadan hareketle diyalektiği farklı anlamanın yollarını araştırdık.Tezimiz giriş, üç bölüm ve bir de sonuç kesimlerinden oluşmuştur. Girişte diyalektik düşünceyi ve diyalektik okulları ele aldık. İlk bölümde Topikler'in ve yerin (topoi) ne anlama geldiğini sorguladık. İkinci bölümde mantıksal yüklemleri ele aldık. Üçüncü bölümde diyalektiğe yoğunlaştık. Bu bölümde özellikle diyalektik düşünce hakkındaki geleneksel düşünceyi eleştirdik ve diyalektiğe yeni anlamlar yüklemeye çalıştık.Ulaştığımız sonuca göre diyalektik, felsefi düşüncenin güçlenmesine katkı sağlamaktadır ve insan varlığının her zaman yolda olduğunu hatırlatmaktadır.