M. Ö. II. binde Orta Karadeniz bölgesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KURTULUŞ KIYMET
Danışman: TURGUT YİĞİT
Özet:105 VIII -ÖZET Günümüzde Sinop, Samsun, Ordu, Çorum, Amasya, Tokat illerini kapsayan Orta Karadeniz Bölgesi, 1800'lü yıllardan itibaren pek çok arkeolog, tarihçi ve coğrafyacı tarafından araştırılmıştır. Farklı konularda çalışan uzmanların incelemeleri, yapılan yüzey araştırmaları, kazı ve sondaj yörenin kültür tarihinin aydınlatılmasını sağlamıştır. Buna göre adı geçen bölgede en erken arkeolojik buluntular Paleolitik döneme tarihlenmekte olup Neolitik dönem yerleşmelerine ise rastlanmamıştır. Orta Karadeniz'de yerleşim ve kültür süreMiliğinin başlangıcının ise Kalkolitik çağ olduğu anlaşılmıştır. İTÇ boyunca yerleşmelerin sayısı hızla artmıştır ve bu dönemde yörenin metalürji alanında ulaştığı yüksek seviye ele geçen buluntulardan anlaşılmaktadır. OTÇ'nın erken devrelerinde (M.Ö. 2000 - 1750) yerleşmelerin, yörenin hem kıyı hem kara kesiminde yer almasına rağmen geç evrelerinde (M.Ö. 1750 - 1500) sadece kara kesiminde görülmesi, Eski Hitit çağında Sinop, Samsun, Ordu illerinin Kaskalar tarafindan işgal edildiğini düşündürmektedir. M.Ö. II. Binin 2. yarısında yani Hitit İmparatorluğu döneminde ise en önemli iskan yerleri Masat Höyük ve Ortaköy'dür. Bu şehirler Boğazköy'den sonraki en zengin tablet arşivine sahiptirler. Boğazköy metinlerini mcelediğimizde Hititler'in Orta Karadeniz'deki faaliyetlerinin I. Hattusili dönemine değin gittiği görülmekte ve başlıca uğraşı konularının Kaskalar olduğu aıüaşılmaktadır. Metinlere göre I. Hantili zamanında ortaya çıkan KasTcalar en kritik zamanlarda Hatti ülkesine saldırmışlardır. Hititler bu akınlara sık sık karşılık vermişler; ancak onları kontrol altına almada başarısız oldukları gibi, Orta Karadeniz'in hakimiyetini elde tutamamışlardır. İmparatorluk dönemine kadar Kaskalar' in yöredeki faaliyetlerine göz yummak zorunda kalan Hitit106 Devleti, bu zaman diliminden itibaren Kaâkaları durdurabilmek için bütün gücünü seferber etmiştir. Bu yöre ile özellikle, I. Suppiluliuma, II. MurSili ve III. HattuSili ilgilenmiş, adı geçen Hitit krallarının başlıca amaçlarından biri kutsal Nerik kentini ele geçirmek olmuştur. Büyük Kralların, Orta Karadeniz Bölgesi'nde Kaskalan durdurmak için sergiledikleri mücadele Hitit devleti yıkılana dek sürmüştür.