Epidermal büyüme faktörü reseptörü dimerizasyon bölgesine nötralizan monoklonal anti-EGFR antikoru geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR BENDER
Danışman: ARZU ATALAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kanser, genetik modifikasyonları içeren çok faktörlü ve heterojen bir hastalıktır. Gelişen teknolojiler ve insan genom çözünürlüğünün artması, kanserde tanı ve tedavi protokolleri için daha özgün araçların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Transmembran bir glikoprotein olan Epidermal Büyüme Faktörü Reseptörü (EGFR), ErbB tirozin kinaz reseptörleri ailesinin dört üyesinden biridir. EGFR aktivasyonu kanser gelişiminde önemli bir role sahiptir. Birçok kanser türünde anormal hücre proliferasyonu, migrasyonu, invazyonu ve adhezyonu ile birlikte anjiogeneze ve apoptozun inhibisyonuna sebep olmaktadır. EGFR'nün bu çok yönlü onkogenik özelliği onu ilgili çekici bir hedef haline getirmiştir. Klinikte EGFR değişimlerine karşı geleneksel kemoterapötiklerin dışında hedefli tedaviler kapsamında küçük inhibe edici moleküller ve anti-EGFR monoklonal antikorlar kullanılmaktadır. Fakat gelişen birçok ekzonik EGFR mutasyonu kullanılan inhibitörlere karşı direnç gelişimine sebep olmaktadır. Monoklonal antikorların beraberinde getirdiği immünojenite, zayıf efektör fonksiyonları ve farmokokinetik problemlerinin aşılması için farklı bölgelerin seçimiyle daha efektif anti-EGFR hedef çalışmaları sürmektedir. Bu çalışmada rekombinant EGFRd2 antijeni üretilmiş ve ardından hibridoma teknolojisi ile Epidermal Büyüme Faktörü Reseptörü dimerizasyon bölgesine özgün IgG1 kappa tipinde, antijenine yüksek afinite ile bağlanan anti-EGFR CC4-B3-G3-H10 monoklonal antikoru üreten stabil klon geliştirilmiştir. Saflaştırılan CC4-B3-G3-H10 monoklonal antikoru karakterize edilmiş ve etkinliği doğrulanmıştır. Antikorun çeşitli kanser hücreleri üzerindeki etkinliği nokta zamanlı ve gerçek zamanlı hücre analiz sistemleriyle araştırılmıştır. EGFR ve diğer ErbB aile üyeleri üzerinde fosforile olan aminoasitlere etkisi belirlenmiştir. Sonuç olarak mevcut haliyle araştırma ve tanı alanında kullanılabilecek aynı zamanda biyoteknoloji endüstrisi için yerli, uluslararası rekabete ve gelişime açık bir ürün oluşturulmuştur.