Kazak halk edebiyatında Aytıs geleneği ve bu gelenek içerisinde Jambıl'ın yeri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LAZZAT URAKOVA

Danışman: MELEK ERDEM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin konusu Kazak Halk Edebiyatında aytıs türünün gelişme sürecinin belirlenmesi ve Jambıl'ın aytıslarının icra teorisi bakımından incelenmesidir. Tez, Önsöz, İçindekiler, Giriş ve Kısaltmalar başlıklarını takip eden 4 Bölümden meydana gelmektedir. 1. Bölüm Kazak Halk Edebiyatında Aytıs Geleneği başlığını taşımaktadır. Bu bölümde üç alt başlık bulunmaktadır. Bunlardan ilki olan 1. Kazak Türklerinde Aytıs Türü alt başlığı altında aytıs, türleri ve gelişme süreci bakımından incelenmiştir. Bölümün ikinci alt başlığı olan 2. Aytıs Geleneği Üzerine Yapılan Çalışmalar başlığı iki alt başlıktan oluşmaktadır. Bunlardan ilkinde aytıs üzerine yapılmış çalışmalar değerlendirilmiştir. Takip eden 2.2. Jambıl'ın Aytısları Üzerine Yapılan Çalışmalar başlığı altında Jambıl'ın aytıslarıyla ilgili çalışmalar değerlendirilmiştir. Bölümün üçüncü alt başlığı olan 3. Kazak Türklerinde Aytıs Türleri başlığı altında mevcut tasniflerden yola çıkarak geliştirmeye çalıştığımız tasnife göre aytısın türleri üzerinde durulmuştur. 2. Bölüm Jambıl Jabayev'in Aytıs Geleneği İçindeki Yeri başlığını taşımakta ve iki alt başlıktan oluşmaktadır. Bunlardan ilki olan 1. Hayatı ve Eserleri alt başlığı altında Jambıl'ın hayatı ve eserleri üzerinde durulmuştur. Bölümün ikinci alt başlığı olan 2. Aytıs Külliyatı alt başlığı üç alt başlıktan oluşmaktadır. 3. Bölüm Jambıl'ın Aytıslarının İcra Teorisi Bakımından Özellikleri başlığını taşımaktadır. Bu bölümde üç alt başlık bulunmaktadır. Bunlardan ilki Söyleyici ve Esas Dinleyici Rolündeki Söyleyici, ikincisi Genel Dinleyici/ izleyici/okuyucu, üçüncüsü Söylenilen. 4. Bölümde Jambıl'ın aytıslarının Kazak Türkçesi ve Türkiye Türkçesi metinleri yer almaktadır. Tez Sonuç, Özel Adlar, Kaynaklar, Türkçe ve İngilizce Özet ile son bulmaktadır.