Louis Althusser'de ideoloji ve bilinç ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU ONAY

Danışman: ERDAL CENGİZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

TEZ ÖZETİÇalışmada ideoloji sorunsalını felsefesinin temeline yerleştirerek yetkin bir kuramortaya koyan Louis Althusser'de ?İdeoloji ve bilinç? ilişkisi incelenmektedir.İdeolojiye maruz kalan ve özne olarak kurulan bireylerin kendiliklerinigeliştirmelerinin olanaklılığı açımlanmaktadır.İlk bölümde, Althusser'in ideoloji kuramı, ideolojinin kurucu kategorisi olarak işlevgören bireylerin ideoloji ile ilişkileri, özne ve ideoloji arasında neler olduğu, özneninideoloji içerisinde nasıl bir kurulama sahip olduğu açımlanmaktadır. Althusser'inaltyapıdan görece özgürleştirdiği üstyapıya ait bir sorunsal olarak ele aldığı ideolojikuramına yaptığı katkılar serimlenmektedir.İdeolojinin somutlaştığı devletin ideolojik aygıtlarının ve işlevlerinin konu edildiğiilk bölümde, Althusser'in kuramına temel hazırlayan Karl Marx'ın görüşleri veideolojiye bakış açısı ortaya konulmaktadır. Dönemin eleştirel düşüncesinde önemlisorunlar geliştirmiş olan Frankfurt Okulu üyelerinin de toplum içerisindeki bireyinözgürleşmesi bağlamında kurama olan katkıları serimlenmektedir.İkinci bölümde Althusser'in bilinci özgür ve eyleyen bireyin bilinci olarak kabuletmesi ve materyalist bağlamda bilinç kuramı geliştirmesi; özbilinç üzerineodaklanmayan bilinç sorunsalında devrimci bilincin olanaklılığını ortaya koyması97serimlenmektedir. İdeoloji içerisinde özne olarak seslenilen bireyin özerkliğinin vebilincinin olanaklı olduğu ortaya konulmaktadır.Öznelerin kendi bilinçlerini geliştirme sorununu, ideolojiyi nasıl aşacakları, kişiliğinbir parçası haline gelen ideolojiden kurtulmanın olanaklılığı açımlanmaktadır.98