Harran ovasında sulu tarım yapan işletmelerin mekanizasyon düzeyi ile uygun ortak makina kullanımı modellerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM MAKİNELERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUSRET MUTLU

Danışman: MUSTAFA VATANDAŞ

Özet:

Bu çalışmada, Şanlıurfa Harran Ovasında sulu tarım yapan işletmelerde makina kullanım düzeyi ile yeterli makina kullanım düzeyine erişememiş işletmelerin aynı makina parkından faydalanabilmesini, atıl mekanizasyon kapasitesinin üretime dönüştürülmesini sağlayacak ortak makina kullanım modeli ortaya konulmuştur. Bu amaçla 1990-2001 yıllan arasındaki istatistiksel veriler ile ortak makina kullanımı için seçilen Şanlıurfa Fırat Sulama Birliği alanında yer alan 15 köyde yapılan anketler ve bu birlikte daha önce farklı projeler kapsamında yapılan anket ve çalışmalardan elde edilen bilgiler derlenmiştir. Bu kapsamda Fırat Sulama Birliği parselizasyon haritasının 1/25000 ölçeği ile DSl'nin aynı bölgede hazırlamış olduğu şebeke haritası kullanılmıştır. Daha sonra her parselde traktörün giriş noktalan tespit edilmiş ve bir bilgisayar programı ile dijital ortamdaki haritaya işlenmiştir. Bu yöntemle her köyden mevcut parsellere giden yol uzunlukları belirlenmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen veriler doğrultusunda, örnek alanın ürün deseni, çalışılabilir gün, işletme büyüklükleri, yol uzunlukları vb kriterler göz önüne alınarak ortak makina kullanım organizasyonunu gerçekleştirmek üzere doğrusal programlamanın özel bir şekli olan ulaştırma modeli uygulanmıştır. Elde edilen modelle talep merkezi olarak kabul edilen her parsele (923 parsel), arz merkezi olarak kabul edilen her köyden (15 köy) yeterli kapasite ve sayıda en ekonomik bir biçimde alet ve ekipmanın iletilmesi sağlanmış olmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Harran Ovası, ortak makina kullanım modeli, mekanizasyon düzeyi, optimizasyon, ulaştırma modeli.