Serbest zaman engellerinin mutluluk üzerindeki etkisinde serbest zaman kolaylaştırıcıları ve rekreasyonda algılanan sağlığın rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMAL YALÇIN
Danışman: Bülent Gürbüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Birincil amacı, öğrencilerin serbest zaman engelleri, kolaylaştırıcıları, rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları ve mutluluk düzeylerindeki farklılıkları çeşitli değişkenlere göre ortaya koymaktır. İkinci amaç ise, serbest zaman engellerinin mutluluk üzerindeki etkisinde serbest zaman kolaylaştırıcıları ve rekreasyonda algılanan sağlığın rolünü incelemektir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın çalışma grubunu kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 490 (Ortyaş = 20,30± 2,42) kadın, 401 (Ortyaş = 20,54± 2,53) erkek olmak üzere toplamda 891 (Ortyaş = 20,41± 2,47) üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak ''Boş Zaman Engelleri Ölçeği-Kısa Formu (BZEÖ-KF)'' (Gürbüz vd., 2020), ''Serbest Zaman Kolaylaştırıcıları Ölçeği (SZKÖ)'' (Gürbüz vd., 2019), ''Rekreasyonda Algılanan Sağlık Çıktıları Ölçeği (RASÇÖ)'' (Yerlisu Lapa vd., 2020), ''Oxford Mutluluk Ölçeği-Kısa Formu (OMÖ-K)'' (Doğan ve Akıncı Çötok, 2011) kullanılmıştır. Parametrik testlerin varsayımından sonra, elde edilen verilerin analizinde bağımsız örneklemler için t-testi, ANOVA, MANOVA ve Pearson Korelasyon analiz yöntemleri kullanılmıştır. Aracılık etkisinin belirlenmesinde Hayes Process Macro Model yönteminden faydalanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre cinsiyet, refah düzeyi, serbest zaman aktivitelerine katılım tercihi, serbest zaman aktivitelerine kiminle katıldığı, fiziksel aktiviteye katılım sıklığı, fitness/spor merkezi veya sosyal-kültürel kulübe üyelik durumu ve fiziksel aktiviteye katılım durumu değişkenlerine göre (BZEÖ-KF), (SZKÖ), (RASÇÖ) ve (OMÖ-K) ortalama puanları üzerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Pearson korelasyon analiz sonuçlarına göre (BZEÖ-KF), (SZKÖ), (RASÇÖ) ve (OMÖ-K) arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Sonuç olarak, katılımcıların serbest zaman engelleri, serbest zaman kolaylaştırıcıları, rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları ve mutluluk düzeylerinde bazı değişkenlere göre anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Ayrıca, serbest zaman engelleri, kolaylaştırıcıları, rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları ve mutluluk düzeyleri arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir ilişkiler saptanmıştır. Gelecek çalışmalarda farklı araştırma gruplarında kavramların derinlemesine anlaşılabilmesi için nitel ve karma desen çalışmalar yapılabilir. Anahtar Sözcükler: Mutluluk, rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları, serbest zaman engelleri, serbest zaman kolaylaştırıcıları