Allojeneik hematopoietik kök hücre nakli yapılan hastalarda fungal enfeksiyon ve sitomegalovirus enfeksiyonu gelişimindeki transplantasyon öncesi ve sonrası risk faktörleri (2005 yılı ve sonrası)
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF BERNA KÖKSOY
Danışman: PERVİN TOPÇUOĞLU
Özet:Giriş ve Amaç: Profilaksi ve tedavi uygulamalarındaki gelişmelere rağmen, enfeksiyonlar hala, allo-HKHN sonrası morbidite ve mortaliteye yol açan en önemli komplikasyonlardandır. Allo-HKHN alıcılarında İFE insidansı giderek artmaktadır. İFE gelişiminde; alıcının immün sisteminin durumu, mukozit ve GVHH gibi etmenlerin yol açtığı organ hasarının derecesi ve mikrobiyal etkenle karşılaşma rol oynamaktadır. CMV enfeksiyonu, allo-HKHN sonrası en sık görülen viral komplikasyondur. Allo-HKHN?de CMV-seropozitif alıcıların, CMV enfeksiyonu ve hastalığı gelişimi açısından en yüksek riske sahip olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, allo-HKHN yapılan hastalarda, giderek artan sıklıklarda görülen fungal enfeksiyonlar ile CMV enfeksiyonu gelişimindeki risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 01.06.2005-17.05.2012 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Kök Hücre Nakli Ünitesi?nde 370 hastaya uygulanan toplam 379 allo-HKHN?de, İFE ve CMV enfeksiyonu gelişimindeki nakil öncesi ve sonrası risk faktörleri araştırıldı. Allo-HKHN alıcı ve verici özellikleri ile nakil süreci ile ilgili veriler, geriye dönük olarak değerlendirildi. Bulgular: 379 allo-HKHN?nin 63?ünde (%16,6) EORTC/MSG kriterlerine göre olası ve/veya kanıtlı İFE gelişimi bulundu. İFE gelişimi için olası risk faktörlerinde yapılan tek değişkenli analizler sonucunda; miyeloablatif ve azaltılmış yoğunluklu hazırlık rejimleri, GVHH profilaksisi; CMV enfeksiyonu gelişimi, gelişim sıklığı ve zamanı, trombosit engraftmanı, ölüm ile İFE gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonucunda ise; CMV enfeksiyonu varlığının, İFE gelişme riskini 3.66 kat arttırdığı (%95 GA: 1.696-7.937, p=0.001) ve trombosit engraftmanının olmamasının İFE riskini 2.45 kat arttırdığı (%95 GA: 1.043-5.785, p=0.040) gösterildi. CMV enfeksiyonu gelişimi 379 allo-HKHN?nin 243?ünde (%64,1) gözlendi. CMV enfeksiyonu gelişimi için olası risk faktörlerinde yapılan tek değişkenli analizler sonucunda; CMV enfeksiyonu gelişimi ile alıcı yaşı, verici yaşı, akut ve kronik GVHH; İFE gelişimi, nötrofil ve trombosit engraftmanı ile TİÖ zamanı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonucunda ise bu parametreler anlamlı bulunmadı. Sonuç: Bu çalışmada, allo-HKHN alıcılarında; İFE gelişme riskini anlamlı olarak arttıran iki risk faktörü; CMV enfeksiyonu ve trombosit engraftmanının olmaması durumu olarak bulundu. İFE gelişimini yüksek olasılıkla öngörebilecek bu risk faktörlerinin tanınması, allo-HKHN sonrası İFE gelişimini önlemede hasta özellikleri bazında daha uygun stratejilerin geliştirilmesine olanak sağlayabilir. Allo-HKHN alıcılarında TİÖ zamanı ile CMV enfeksiyonu arasında tek değişkenli analizde saptanan anlamlı ilişki (p<0,001); CMV enfeksiyonu gelişimi yönünden yakın izlemin ve preemptif tedavi gereken yüksek riskli hastaların belirlenmesinin önemini göstermektedir. Anahtar Sözcükler: allojeneik hematopoietik kök hücre nakli alıcıları, invaziv fungal enfeksiyon, risk faktörleri, sitomegalovirus enfeksiyonu