Farklı prolin içeriğine sahip tuzlu suların mısır bitkisinin çimlenme ve çıkışına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEREN AYVAZ

Danışman: AHMET ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sulama suyu tuzluluğu, bitki gelişmesine doğrudan etkili olabildiği gibi topraktaki osmotik basıncı arttırarak fizyolojik kuraklığa neden olması ve toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerini değiştirmesi sonucunda dolaylı olarak da bitki gelişmesini etkilemektedir. Bitkiler tuzluluğa karşı farklı düzeylerde dayanım gösterirler. Aynı bitki çeşidinin varyeteleri arasında bile tuzluluk yönünden farklı dayanım limitleriyle karşılaşılabilmektedir. Günümüzde yeterli miktar ve kalitede sulama suyu bulmak giderek zorlaştığı için, yetiştiriciler tarımsal üretim için düşük kalitedeki suları kullanmak zorunda kalmaktadırlar. Düşük kalitedeki su kullanımı verimi etkilemekte, bazen de hiç verim alınamamasına neden olabilmektedir. İnsanlığın gıda ihtiyacının karşılanabilmesi için yüksek verim alınması gerekmektedir. Bu sebeple yapılan bir çok çalışma mevcuttur. Bitkiler su ve tuz stresi koşulunda prolin salgılayarak susuzluğa ve tuzluluğa karşı dayanım sağlamaya çalışırlar. Bu çalışmada yapay yöntemlerle elde edilmiş 4 farklı tuzluluk düzeyi (0.25, 2.00, 4.00, 6.00 dS/m) ve 4 farklı prolin konsantrasyonuna (0, 25, 50, 100 ppm) sahip sulama sularının, sera koşullarında faktöriyel düzende 3 tekrarlamalı olarak mısır bitkisi yetiştiriciliğinde kullanılması durumunda; bitkinin tuzluluğa karşı direncinin artıp artmadığı, çimlenme, çıkış ve fide oluşum periyodlarında gösterdiği etkiler, ortaya çıkabilecek değişiklikler, kuru madde miktarı ve fiziksel kalite bakımından değişimleri değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, denenen dört prolin uygulamasının istatistiksel anlamda verimi etkilemediği, buna karşın konulara uygulanan su çözeltisinin elektriksel iletkenlik (EC) düzeyi arttıkça verimin azaldığı saptanmıştır. Bitki özelliklerine ilişkin olarak incelenen bitki boyu, bitki çapı, bitki su tüketimi değerlerinin prolin uygulamaları yönünden konular arasında istatistiksel olarak önemli bir fark yaratmadığı ancak bitkide kuru madde ve toplam kül miktarlarında konular üzerindeki etkilerinin birbirinden farklı özellikler gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, tuzluluk uygulamalarının ise bitkide toplam kül miktarı ve hasat sonrası toprak pH değerleri dışında tüm araştırılan özellikler üzerine birbirinden farklı etkiler gösterdiği saptanmıştır.