Klorojenik asit ve yeşil kahve çekirdeği ekstraktının ratlarda non-alkolik steatohepatit (NASH) gelişimi üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞAH DEMİRCİ
Danışman: Hasan Serdar Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmamızda antioksidan diyetsel ajanlar sınıfında yer alan yeşil kahve çekirdeği ekstraktı ve klorojenik asitin; yüksek yağlı ve yüksek kolesterollü beslenme ile tetiklenen bir non-alkolik steatohepatit (NASH) modelinde hepatoprotektif etkilerinin gözlenmesi ve karşılaştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 56 adet wistar cinsi erkek rat (13 haftalık) randomize olarak 7 gruba ayrılmış olup, 3 kontrol ve 4 deney grubu olmak üzere toplam 7 ayrı gruba yer verilmiştir. Deney gruplarındaki ratlara 10 hafta süre ile yüksek kolesterol ve yüksek yağ içerikli (YYYK) diyet uygulanarak NASH modelinin oluşması sağlanmıştır. Çalışma süresince deney gruplarından NASH model grubu sadece YYYK yem alırken; YYYK yeme ek olarak YYYK -YKÇ grubuna 20 mg/kg dozunda yeşil kahve çekirdeği ekstraktı; YYYK -KA10 grubuna 10 mg/kg klorojenik asit ve YYYK -KA50 grubuna 50 mg/kg klorojenik asit verilmiştir. Kontrol grubuna sadece standart rat yemi verilirken, standart rat yemine ek olarak KA Kontrol grubuna 10 mg/kg klorojenik asit; YKÇ kontrol grubuna ise 20 mg/kg yeşil kahve çekirdeği ekstraktı verilmiştir. Çalışmanın sonunda 12 saatlik açlık sonrası ratlara ötenazi uygulanmış ve ratlardan karaciğer, kalp dokuları ve kan örnekleri alınmıştır. Ratlardan alınan serum örneklerinde rutin biyokimyasal parametreler, oksidatif stres parametreleri ve Glo-1 düzeyleri analiz edilmiştir. Karaciğer ve kalp dokularında ise PIIINP düzeyleri ve oksidatif stres parametreleri analiz edilmiştir. Ayrıca karaciğer dokusu histopatolojik olarak değerlendirilmiş ve NAYKH aktivite skoru hesaplanmıştır. Bulgular: Araştırmamızda yeşil kahve çekirdeği ekstraktı ve 50 mg/kg klorojenik asit alan gruplarda NAYKH aktivite skorunun NASH model grubuna göre anlamlı derecede düşük olduğu izlenmiştir. NASH model grubunda serum Glo-1 düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksek izlenmiş ve Glo-1 düzeyi ile NAYKH aktivite skoru arasında negatif korelasyon izlenmiştir. Ayrıca NASH model grubunda karaciğer PIIINP düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük saptanırken kalp PIIINP düzeyleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık izlenmemiştir. Araştırmamızda klorojenik asit ve yeşil kahve çekirdeği ekstraktının hastalığın histolojik aktivitesini azaltmasının yanısıra karaciğer PIIINP düzeyini arttırmaları dikkate değerdir. Sonuç: Araştırmamızda yeşil kahve çekirdeği ekstraktı alan ve 50 mg/kg dozda klorojenik asit alan gruplarda hastalık aktivite skoru anlamlı ölçüde düşük bulunmuştur. Bu bulgular koruyucu hekimlik alanında diyetsel ajanlarla NASH aktivitesini azaltmak hedeflendiğinde yeşil kahve çekirdeği ekstraktı ya da 50 mg/kg dozunda klorojenik asit kullanımının daha yararlı olabileceğine dikkat çekmektedir. NAYKH temelde bir lipid metabolizması bozukluğudur. Hastalığı tetikleyen en önemli faktör karaciğerde artan lipid yükü ve bu durumun indüklediği lipotoksisitedir. Çalışmamızda NASH grubunda karaciğerde bir lipid peroksidasyon son ürünü olan MDA'nın diğer karaciğer oksidatif stres parametrelerine nazaran ön plana çıkmış olması dikkate değerdir. Dolayısıyla yoğun oksidatif stresin bir getirisi olan lipid peroksidasyonu NAYKH patogenezinde önemli bir faktördür. Ayrıca NASH model grubunda serum Glo-1 düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksek izlenmiştir. Bu açıdan Glo-1 hasta bireyleri sağlıklı bireylerden ayırmada önemli bir serum parametresidir ve NAYKH hastalığının tanısında ve hasta taramalarında non-invazif bir serum göstergesi olarak kullanılabilir. Anahtar kelimeler: yağlı karaciğer, klorojenik asit, oksidatif stres, PIIINP, glioksalaz I