El-hikmetü'l-müteâliye: Molla Sadrâ'nın felsefi - kelâmi düşüncesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET SAİT KAVŞUT

Danışman: ŞABAN ALİ DÜZGÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Safevî İran'ının en önemli entelektüel siması olan Molla Sadrâ'nın felsefi-kelâmi düşüncesini konu alır. Bu büyük filozofun fikir ve öğretileri, doğrudan ya da dolaylı öğrencilerince, hikmetü'l-müteâliye ismiyle kavramsallaştırılmıştır. İki ana bölümden meydana gelen araştırmamızın ilk kısmında, hikmetü'l-müteâliye'nin genel karakteristiği, felsefi metodu ve düşünsel kaynakları, ayrıntılı bir analize konu edilmiştir. Böylece elde edilen bilgiler ışığında, Sadrâ'nın felsefi-düşünsel kimliği en doğru şekliyle yansıtılmaya çalışılmıştır. Tezin ikinci bölümünde ise Sadrâ'nın felsefi-kelâmi düşüncesinin detaylı bir analizine yer verilmiştir. Bu bağlamda, hikmetü'l-müteâliye'ye özgü doktrinler, yedi ana başlık altında ayrıntılı bir incelemeye konu kılınmıştır. Varlığın asâletinden, cevherî harekete, nefsin varoluşsal tekâmülünden, uhrevî bedenlerle dirilişe varıncaya değin, Sadrâ düşüncesini karakterize eden öğretiler, düşünsel bir insicam içerisinde ele alınmıştır. Böylece ontolojiden eskatolojiye, Sadrâ'nın felsefi-kelami düşüncesinin neredeyse her sahasına ışık tutulmuştur.