Örgütsel adalet ve kültür ilişkisi: Türkiye'de faaliyet gösteren bazı işletmelerde karşılaştırmalı bir araştırma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜLYA ERKANLI

Danışman: ÖZLEM ATAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında örgütsel adalet, örgütsel kültür kavramları ele alınarak ve bu çerçevede örgütsel adalet ile örgütsel ve bireysel boyutta bireyci ve toplulukçu kültür değişkenlerinin arasındaki ilişki incelenmeye çalışılmıştır. Türkiye'de faaliyet gösteren bazı işletmelerde örgütsel adalet algısının ve sahip oldukları bireysel ve örgütsel kültür eğilimlerinin örgütsel adalet algısına nasıl bir etkide bulunduğu incelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda öncelikle örgütsel adalet kavramı ele alınmış ve örgütsel adalet kavramını oluşturan adil dağıtım, adil işlem ve adil etkileşim boyutları açıklanmaya çalışılmış, adalet kavramının işletme içerisindeki süreçlerde görünümüne yer verilmiştir. Bununla beraber kültür kavramı genel anlamda ele alınmış boyutları ifade edilmeye çalışılmıştır. Kültür kapsamında örgütsel bireycilik ve örgütsel toplulukçuluğa yer verilmiştir.Bu bağlamda örgütsel kültür eğiliminin çalışanların adalet algısını nasıl biçimlendirdiğini görebilmek için Türkiye'de faaliyet gösteren altı işletme ele alınmış ve toplam 351 anket toplanmıştır. Anketler hem beyaz hem de mavi yakalı çalışanlara uygulanmıştır. Bu uygulamanın sonucunda çalışma da yer alan deneklerin, genelinin, adalet algısının, örgütsel toplulukçuluk eğilimi kapsamında biçimlendiği görülmüştür. Toplulukçu kültürlerde öncelikle göz önde bulundurulan bir gruba aidiyettir. Kişiler birbirlerini koruyan büyük gruplar içerisinde yer alırlar. İşçi ve işveren arasındaki ilişkiler etik kurallara göre gerçekleşir (aile içinde olduğu gibi). İşe alma ve terfi kararlarına çalışanların grup içi durumları etki eder. Yönetim, grupların yönetilmesidir. İlişkiler, görevden önce gelir. Yüksek düzeyde iletişim söz konusudur. Bu bağlamda, bu çalışmada yer alan işletmelerde, çalışanların adalet algısında etkili olan unsur hakkaniyet kavramından çok eşitlik kavramıdır sonucuna varılmıştır.