Türkiye'de alkol kullanım bozukluğu ve GHRL Leu72Met gen polimorfizmi arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERFİN KILIMAN
Danışman: DİLEK AKYÜZLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alkol Kullanım Bozukluğu, alkol bulmak için istek duyma, alkol tüketiminde kontrolü kaybetme ve yoksunluk döneminde negatif duygusal durum ile karakterize kronik ve tekrarlayan bir sorundur. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre dünyada yaklaşık iki milyar insan alkollü içecek tüketmekte ve yaklaşık 77 milyon insanda alkol kullanım bozukluğu bulunmaktadır. Alkol kullanım bozukluğuna bağlı olarak, kişinin karar verme yeteneği bozulduğu ve saldırgan davranış riski arttığı için, hırsızlık, tecavüz ve cinayet gibi alkole bağlı suçların görülme oranı da artabilmektedir. Son yıllarda yeme ve bağımlılık davranışlarının nörobiyolojilerinin benzer özelliklere sahip olduğunun keşfedilmesi araştırmacıları, bağımlılık ve grelin gibi besin alımında önemli olan hormonlar arasındaki ilişkiyi araştırmaya sevk etmiştir. Yapılan preklinik ve klinik çalışmalar da alkol kullanım bozukluğunda grelin sisteminin rolünü ve önemini göstermiştir. Bununla birlikte, bu ilişkinin biyolojik mekanizmasının aydınlatılması için daha çok genetik çalışmaya ihtiyaç vardır. Bu nedenle, çalışmamızda, Türkiye'de alkol kullanım bozukluğu ile GHRL Leu72Met gen polimorfizmi arasındaki ilişkinin ilk defa araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, alkol kullanım bozukluğu tanısı konmuş 50 erkek birey ile alkol ve/veya herhangi bir madde kullanım bozukluğu olmayan sağlıklı 50 erkek bireyden toplanan venöz kan örnekleri Polimeraz zincir reaksiyonu- Restriksiyon Fragment Uzunluk Polimorfizmi (PCR-RFLP) yöntemi ile analiz edilmiştir. Alkol kullanım bozukluğu olan bireylerin %13'ü GT+TT genotipine sahipken, sağlıklı gönüllü bireylerin %5'inde GT+TT genotipi saptanmıştır. Bu farklılık istatistiksel olarak da anlamlı bulunmuştur (χ2=4,34; p<0,05). Alkol kullanım bozukluğu tanısı konmuş bireyler GHRL Leu72Met genotiplerine göre de karşılaştırılmış ve GT+TT genotipli bireylerde BKİ ve sigara kullanım süresi GG genotipli bireylere göre istatistiksel açıdan anlamlı bir şekilde daha yüksek bulunmuştur p<0,05). Alkol kullanım bozukluğu tanısı konmuş bireyler sağlıklı bireylerle çeşitli sosyodemografik bilgiler açısından karşılaştırıldığında, iki grup arasında BKİ, medeni durum, çalışma ve eğitim durumları açısından istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gözlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, çalışmamızda ilk defa Türk erkeklerinde alkol kullanım bozukluğu ile GHRL Leu72Met polimorfizmi arasındaki ilişki gösterilmiştir.