Ergenlik Dönemindeki Dişi Sıçanların Ovaryum ve Yağ Dokusunda Speksin Ekspresyon Düzeylerinin Araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşe Hande Yozgat
Danışman: Deniz Billur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ön bilgi: Spexin (SPX) ve kisspeptin (KISS) vücut ağırlığı, metabolizma ve üremenin düzenlenmesinde rol oynayan peptitlerdir. Amaç: Çalışmanın amacı, dişi Wistar Albino sıçanların serum SPX konsantrasyonlarıyla, ovaryum ve beyaz yağ dokusundaki SPX ekspresyon seviyelerinin pubertal dönemlerle ilişkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: 60 adet Wistar Albino sıçan, prepubertal (n=20) (postnatal gün [PNG] 28), pubertal (n=20) (PNG 42) ve postpubertal (n=20) (PNG 70) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Tüm sıçanlar PNG21'e kadar anne sütü ile beslenmiş olup, sonrasında her grup kendi içinde normal ve yüksek yağlı yem ile beslenen iki alt gruba ayrıldı. Pubertenin belirlenmesi için vajinal açıklık, ilk östrus ve ovaryum dokusunda korpus luteum histomorfolojik olarak gösterildi. Serum LH, östrodiol (E2), total Ieptin (Iep), soluble leptin reseptörü (s-IepR), SPX, kisspeptin (KISS), IGF1, açlık glikoz ve insülin seviyeleri (HOMA-İnsülin direnci (ID)= glikoz (mmol/L) x insülin (µIU/mL) / 22,5) ve SPX ekspresyonları immünhistokimya boyama ile incelendi. İstatistiksel analizlerde p 0.05). Serum SPX ve KISS seviyeleri pubertal grupta prepubertal gruba göre anlamlı derecede düşük izlendi (sırasıyla p=0.029 ve p=0.007). HOMA-ID pubertal dönemde prepubertal döneme göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p= 0.018). Serum s-lepR seviyeleri puberte dönemi, prepuberte ve postpuberte dönemlerine göre anlamlı düşük izlendi (sırasıyla p=0.010 ve p=0.003). Serum SPX seviyeleri serum KISS ile anlamlı olarak korelasyon gösterdi (r=0.510, p=0.008). Yüksek yağlı yem ile beslenen gruplarda; serum SPX, KISS ve leptin düzeyleri pubertal grupta prepubertal gruba göre anlamlı düşük bulundu (sırasıyla p = 0.003, p<0.001ve p = 0.002). Serum LH ve E2 pubertel dönemde prepuberte dönemine göre anlamlı düşük saptandı (her ikisi için p = 0.001). HOMA-ID pubertal dönemde prepubertal döneme göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p= 0.030). Normal yem ile beslenen sıçanlarda ovaryum dokusu SPX boyanma yoğunluğu prepuberte dönemi ile puberte ve postpuberte dönemleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklı bulundu (sırasıyla p<0.001 ve p<0.009). Normal yem ile beslenen sıçanlarda beyaz yağ dokusu SPX boyanma yoğunluğu prepuberte dönemi ile puberte ve postpuberte dönemleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark gösterdi (sırasıyla p=0.019 ve p=0.002). Yüksek yağlı yem gruplarında ovaryum ve beyaz yağ dokusunda prepuberte döneminden puberte dönemine geçişte anlamlı artış ve puberteden postpuberteye geçişte anlamlı azalma saptandı (her ikisi için p<0.001). Sonuç: Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma, dişi pubertal sıçanlarda serum ve doku düzeyinde SPX seviyelerinin azaldığını gösteren ilk çalışmadır. Normal yem ile beslenen sıçanlarda ovaryum ve beyaz yağ dokusunda speksin boyanma yoğunluğunun puberte döneminde prepuberte dönemine göre anlamlı olarak azaldığı gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Adipokin; Hipotalamus-hipofiz-gonad (HPG) Ekseni; Puberte; Speksin