Fare ovaryumu kök hücrelerinin Real Time-PCR ve immünhistokimyasal yöntemlerle araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASHAR ESMAEİLİAN
Danışman: ESRA ERDEMLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüze kadar kabul gören insan ovaryumundaki oositlerin oluşumu ve gelişimi ile ilgili bilgiler son yıllarda tamamen değişim göstermektedir. İddia edildiği gibi kök hücrelerden oosit ve granüloza hücresi oluşumunun olası varlığı üreme biyolojisi ve infertilite tedavisi adına büyük değişimlere yol açacaktır. Bu araştırmanın amacı, fare ovaryumlarında olası kök hücre potansiyeline sahip hücrelerin varlığının ve yerleşimlerinin gösterilmesi ve ilerideki araştırmalarda ovaryumla ilgili infertilitenin `'autologous'' tedavisinde kullanılmasıdır. İnfertilite tedavisinin yanı sıra ovaryum kök hücreleri in vitro koşullarda benzersiz `'totipotent'' özellik gösterir. Bu hücreler fibroblastlara, epitelyal hücrelere ve nöral hücrelere farklılaşabilir ve aynı zamanda yeni oosit hücrelerine ve partenogenik embriyoya dönüşebilir. OKH'leri bu özelliklerinden dolayı prematür bozukluğunun otolog tedavisinde ve aynı zamanda nörodejeneratif hastalıkların otolog kök hücre tedavisinde, allogenik embriyonik kök hücrelerine veya çekirdek aktarımı yöntemine ihtiyaç duymadan kullanılabilir.Bu araştırma BALB-C türü iki haftalık (erişkinlik öncesi) ve sekiz haftalık (erişkin) farelerin ovaryumu üzerine yapılmıştır. Histolojik analizi için, İki (iki fare) ve sekiz (iki fare) haftalık ovaryum dokusu Bouin tespit sıvısıyla tespit edildikten sonra bilinen ışık mikroskobu takip yöntemlerinden geçirilip parafine gömülmüş olan dokulardan alınan kesitler Hematoksilin Eozin (HE) ve Periodik Asit Shift (PAS) boyama yöntemiyle boyanıp korteks kısmında yer alan follikül ve oositler, epitelyum germinativum değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacına uygun olarak iki (döert fare) ve sekiz (dört fare) haftalık ovaryumlardan alınan kriyo kesitlerde kök hücre işaretleyicilerini (Sox2, Nanog ve Oct-4) araştırmak için immünohistokimyasal yöntem kullanılmıştır. Real Time-PCR ile iki yaş gurubu (dörder fare) örneklerin ovaryum dokusunda Oct4, Nanog ve Sox2 genlerinin ifade varlığı ve aynı zamanda ifade farkı araştırılmıştır.İmmünohistokimyasal boyama yönteminin sonuçlarına göre her iki yaş gurubu ovaryumunda Oct-4 (ovaryum epitel hücrelerinin sitoplazmasında, granüloza hücrelerinin sitoplazmasında, oosit sitoplazmasında ve teka hücrelerinin sitoplazmasında), Nanog (sadece oosit çekirdeğinde) ve Sox2 (ovaryum epitel hücrelerinin sitoplazmasında, granüloza hücrelerinin sitoplazmasında, oosit çekirdeğinin çevresinde ve sitoplazmasında ve teka hücrelerinin sitoplazmasında) proteinleri tespit edilmiştir.RT-PCR yöntemiyle iki ve sekiz haftalık farelerin ovaryumunda Oct-4, Nanog ve Sox2 genlerinin ifade olduğu tespit edilmiş, Real Time-PCR sonuçlarına göre Oct-4 ve Nanog genlerinin ifade düzey farkı iki ve sekiz haftalık yaş grupları arasında anlamlı bulunmuştur. Sox2 geninin ifade düzeyinde ise iki yaş gurubu arasında kayda değer fark gözlenmemiştir. Oct-4 geninin ifade seviyesi iki haftalık örneklerde daha fazlayken Nanog geni sekiz haftalık örneklerde daha fazla ifade olmuştur. Çalışmamız iki yaş gurubu ovaryumda bu genlerin Real Time-PCR'la ifade farkını gösteren ilk çalışmadır.Sonuç olarak EKH belirteçlerini taşıyan bu hücrelerin varlığı ve değişik hücre gruplarındaki dağılımı çalışmamızda gösterilmiştir. Bu hücreler daha çok sitoplazmalarında gösterdikleri pozitif işaretleyicilerle kök hücre özelliklerini taşıdıklarını göstermektedir ancak bu hücrelerin gerçekten kök hücre olduklarını tespit etmek için farklılaşabilme yetenekleri de daha sonraki çalışmalarda gösterilmelidir.