Matbaa ve Osmanlı toplumu arasındaki entelektüel ilişkiler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİN KARA

Danışman: MELEK DOSAY GÖKDOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelişimi Batı'daki kadar hızlı olmasa da matbaanın Osmanlı toplumuna girişi, geleneksel bilim algısı ve toplumsal düzende derin etkiler yaratmıştır. El yazmasından basma kitap kültürüne geçiş, dünyayı algılama biçimini değiştirmiş, böylece ulemanın otoritesi sarsılmış ve XVIII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, modern epistemik cemaat ulema karşısında yeni bir güç olarak ortaya çıkmıştır. Geleneksel ilim algısında meydana gelen bu paradigmatik değişimin açıklanmasında çatışma tezinden yararlanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, matbaanın XIX. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı toplumunda entelektüel alanda yarattığı etkiler, Batı Avrupa'daki durum ile karşılaştırmalı olarak, teknolojik determinizm ve teknolojinin sosyal inşası kuramları temelinde değerlendirilmiştir.