Öğretmenlerde duygusal emeğin kişiler arası sorun çözme becerisini yordama düzeyinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMDE PSİKOLOJİK HİZMETLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL ZORLU
Danışman: SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Duygusal emeğin kişiler arası ilişkileri içeren mesleklerde görülen bir olgu olarak öğretmenler arasında sıklıkla yaşandığı ve öğrenci, veli ve diğer öğretmenlerle kurulan ilişkiler bağlamında kişiler arası sorun çözme becerilerini etkilediği düşünülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı kendini ayarlama, empati ve duygusal öz yeterliğin duygusal emek üzerindeki etkilerini ve duygusal emeğin kişiler arası sorun çözme becerisini yordama düzeyini öğretmenler üzerinde incelemektir. Araştırmanın modeli ilişkisel modeldir. Araştırmanın verileri Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan 471 öğretmenden oluşan bir çalışma grubundan toplanmıştır. Araştırmada Empatik Eğilim Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Kendini Ayarlama Ölçeği, Duygusal Öz Yeterlik Ölçeği, Öğretmenlerde Duygusal Emek Ölçeği, Sosyal Sorun Çözme Envanteri Kısa Formu ve Kişisel Bilgi Formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Verilerin işlenmesi ve çözümlenmesi sürecinde SPSS 20.00 ve LISREL 8.51 paket programlarından yararlanılmıştır. Araştırmada ilk olarak öğretmenlerde duygusal emek davranışları ve kişiler arası sorun çözme becerileri cinsiyet, mesleki tecrübe ve görev yapılan okul kademesi açısından incelenmiştir. Daha sonra kendini ayarlama, empati ve duygusal öz yeterliğin duygusal emeği; duygusal emeğin ise kişiler arası sorun çözme becerilerini yordayıp yordamadığı incelenmiştir. Bu işlem ölçme modellerini ve yapısal modelleri bir araya getiren melez (hybrid) model aracılığı ile sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlar empati ve duygusal öz yeterliğin duygusal emeği anlamlı düzeyde yordadığını, kendini ayarlamanın ise duygusal emeği anlamlı şekilde yordamadığını göstermiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın dikkate alınarak tartışılmış ve araştırma bulguları doğrultusunda araştırmacılara, uygulayıcılara ve politika yapıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.