Türk toplumunda bazı bireylerde CYP1B1 gen polimorfizminin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TOKSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ÖZLEM KARGIN SOLMAZ
Danışman: AHMET OĞUZ ADA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toksik maddelerin detoksifikasyonundan sorumlu metabolik enzimlerin en önemli gruplarından birisi sitokrom P450 (CYP) süper ailesidir. Birçok karsinojen bileşiğin 1. faz enzimleri ile oksidasyon sonrası biyoaktivasyona uğradığı ve bu metabolik aktivasyonun yoğun olarak CYP ailesi tarafından gerçekleştirildiği düşünüldüğünde CYP ekspresyonundaki değişiklikler etkin bir toksikolojik faktördür. CYP1, CYP1A ve CYP1B olmak üzere iki alt aileye ayrılır. Bu gruptaki enzimler içerisinde CYP1B1 izozimi önemli bir yere sahiptir. CYP1B1, reaktif östrojen metabolitlerinin oluşmasında ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar gibi çevresel karsinojenlerin aktivasyonunda görev alan önemli bir enzimdir. CYP1B1 geninde meydana gelen polimorfizmler enzim aktivitesinde değişikliğe yol açar. Bunun sonucunda glokom, obezite ve kalp-damar hastalıkları gibi hastalıklarla ilişkili olabilecekleri gibi hormon aracılı kanserlerle, aynı zamanda polisiklik aromatik hidrokarbonların metabolizmasında rol oynadıkları için akciğer kanseri ile de ilişkili olabilirler. CYP1B1 geninde meydana gelen tek nükleotit polimorfizmlerinden CYP1B1*2 (Arg48Gly, Ala119Ser) ve CYP1B1*3 (Leu432Val) polimorfizmleri enzimin aktivitesinde değişiklikle sonuçlanır. Bu çalışmada CYP1B1*2 ve CYP1B1*3 polimorfizmleri Türk toplumunda 150 sağlıklı bireyde incelenmiş ve bu polimorfizmler farklı toplumlarda yapılan önceki çalışmalardaki sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak CYP1B1 genindeki CYP1B1*2 ve CYP1B1*3 polimorfizmlerinin Avrupa beyaz ırk toplulukları ile benzer olduğu, ancak diğer ırktaki toplumlarla benzerliğin olmadığı belirlenmiştir.