Ankara'da iki merkezde çocukluk çağı kanseri tanısıyla takipli hastaların ailelerinde psikososyal risk değerlendirmesi: Psikososyal değerlendirme ölçeği onkoloji sürümünün Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAMER KALİP
Danışman: Deniz Odabaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kanser tanısı hasta ve ailesini olumsuz etkileyebilecek, onların dayanıklılığını test edecek bir durumdur. Bazı risk faktörlerini taşıdığından dolayı aile bireyleri bu durumdan tam bir iyilik haliyle çıkamamaktadır. Bu risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve depresyon, anksiyete, intihar ve tedaviyi bırakma gibi risklere yönelik erken müdahaleler planlanması önemlidir. Bu amaçla 2001 yılında geliştirilmiş 2018 yılında güncellenmiş olan Psikososyal Değerlendirme Ölçeği (PSDÖ) birçok dile uyarlanmıştır. Çalışmamızın amacı yeni kanser tanısı alan 2-18 yaş çocukların ailelerinde psikososyal değerlendirme yapmak ve psikososyal değerlendirme ölçeği onkoloji sürümünün Türkçe uyarlamasını yürütmektir. Ölçeğin uyarlamasında uygulanan basamaklar dil geçerliliği, yüzey geçerliliği, içerik geçerliliği, yapısal geçerlilik, iç tutarlılık analizi ve zamana karşı değişmezlik analizleridir. PSDÖ'nün güvenilirlik kat sayısı güçlü olup (KR-20:0,84) alt boyutların KR-20 değerleri 0,524-0,798 arasında değişmektedir. PSDÖ, Çocukları İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ve Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HAD) ile orta derecede koreledir. Ailelerin büyük çoğunluğu (%49,4) riskli kategoride, %34,9'u genel kategoride, %15,7'si ise yüksek riskli kategoride sınıflanmıştır. 83 kanser tanılı çocuğun yaş ortalaması 7, %53'ü erkektir. En sık görülen kanser türü lösemidir. Katılımcıların %72'si kadındır. Ailelerin PSDÖ toplam puanı ortalaması 1,39'dur. Çocukların ÇİYKÖ toplam puanı ortalaması 81,22; bakım verenlerin HAD anksiyete puanı ortalaması 4,67, HAD depresyon puanı ortalaması 4,71'dir. Ailelerin psikososyal risklerinde artışın sosyoekonomik düzeyde düşüklük, bakım verenlerin eğitim düzeyindeki düşüklük ve eskiden kanser nedeniyle tedavi görmekten kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada PSDÖ Türkçe sürümü geçerli ve güvenilir olarak bulunmuştur ve pediatrik onkoloji birimlerinde kanserli çocukların ailelerinde psikososyal değerlendirme ve müdahaleler için kullanılabilir.