Ayçiçeği (Helıanthus annuus L.) bitkisi tohumlarının çimlenmesinde çinko (Zn+2) stresi ile protein içeriği, dna ve dna metilasyon modelindeki meydana gelen olası değişimlerin moleküler markörler ile değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EKREM BÖLÜKBAŞI

Danışman: EMİNE SÜMER ARAS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ağır metal kontaminasyonu dünyada önemli bir çevresel problemdir. Yüksek konsantrasyonlardaki ağır metaller hücrelerde ve dokularda kalıcı hasarlara neden olmaktadır. Bu çalışmada ayçiçeği bitkisinde ağır metallerin toksik etkilerinin populasyon ve moleküler parametrelerde meydana getirdiği değişimlerin tespiti amaçlanmıştır. Çinko (Zn+2) metalinin ayçiçeği tohumları üzerine etkileri; populasyon parametrelerinden kök uzunluğu, gövde uzunluğu ve toplam çözünür protein miktarındaki değişimler kullanılarak belirlenmiştir. Ayçiçeği bitkisine ait total protein miktarında artan metal konsantrasyonlarına ters yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Çinko ağır metalinin ayçiçeği bitkisindeki genotoksik etkisi ise RAPD ve CRED-RA teknikleri ile incelenmiştir. RAPD analizi için 14 RAPD primeri kullanılmış 165 özgün polimorfik bant paterni gösterdiği bulunmuştur. CRED-RA analizi için kesin ve net bantlar veren 8 primer kullanılmıştır. Çinko ağır metaline maruz kalan ayçiçeğiinde, hem populasyon seviyesinde hem de moleküler seviyede önemli ölçüde değişimler gözlenmiştir. Çalışma sonucunda çinko ağır metalinin ayçiçeği için genotoksik bir ajan olduğu belirlenmiştir.