Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran hemşirelerin human papilloma virüs enfeksiyonu ve aşılamasına ilişkin sağlık inançları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA ŞEN
Danışman: AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER
Özet:Serviks kanseri vakalarının neredeyse tamamında bulunan HPV enfeksiyonuna karşın geliştirilen HPV aşısının 2006 yılında kullanıma girmesinin ardından, serviks kanseri için var olan küresel eşitsizliğin son bulması, insidans ve mortalitenin azalması yönünde umutlar artmıştır. Ülkemizde serviks kanseri kadın kanserleri arasında 10.sırada yer alsa da toplum bu konuda yeterince bilgi sahibi değildir. Yapılan birçok çalışmada toplumun ana bilgi kaynağının sağlık çalışanları olduğu iddia edilmektedir. Ancak ülkemizde sağlık çalışanları da dahil olmak üzere aşılanma oranı yok denecek kadar azdır. Bu çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran kadın hemşirelerin HPV ve aşısı hakkındaki sağlık inançlarını ve bu inançların yaşla, medeni durumla, eğitim durumuyla farklılık gösterip göstermediğini, eğer gösteriyorsa bunlara neden olan etmenleri araştırmayı amaçladık. Deneklerle yüz yüze görüşme tekniği kullanılmış, sosyodemografik veriler ve ölçek formundan oluşan soru formu kişilere verilmiş ve gönüllülük esasına göre çalışmayı kabul eden 18-49 yaş arası kadın hemşireler çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 11,5 paket programında yapılmış olup, gruplar arasındaki ortalamalar yönünden farklılığın önemliliği Mann Whitney U testi ile araştırılmıştır. p<0,05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Katılımcılardan 30 yaş ve altı olan hemşirelerin ciddiyet, yarar, duyarlılık algıları 30 yaş üstü hemşirelere oranla anlamlı yüksek bulunmuş. Bu durum aşının güncel olması dolayısıyla 30 yaş ve altı grubun eğitim döneminde karşılaşma olasılığına bağlanmıştır. Ayrıca genç yaş hemşire grubunda 30 yaş ve üstü hemşirelere göre engel algısı da yüksek saptanmıştır. Bu durum ise genç kadınların internete olan ilgilerinin ileri yaş gruba göre fazla olabileceği için sosyal medya ve internet yoluyla aşı karşıtlığı ile ilgili kanıta dayalı olmayan olumsuz haber, bilgi ve reklamlara vs. daha kolay ulaşabilmelerinden kaynaklanabilir diye yorumlanmıştır. Sonuç olarak, Sağlık İnanç Modeli, bireylerin sağlık davranışlarının; inanç, değer ve tutumlarından etkileneceğini savunmaktadır. Sorun olarak görülen bu inanç ve tutumlar saptanırsa, verilecek sağlık eğitimi ya da uygulanacak tedavi yöntemleri o kişiye daha uygun olarak belirlenebilecektir. HPV aşısı hakkındaki bilinci arttırıp engel algılarını azaltmak amacıyla uygulayacağımız müdahaleler hemşirelerin ve danışmanlık yaptıkları toplumun aşılanma ihtimali arttıracaktır. Anahtar Kelimeler: Human Papilloma Virus, Sağlık inancı, HPV aşısı