Azerbaycan ve Türkiye bankacılık sisteminin karşılaştırmalı analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARIF TAHIROV
Danışman: YALÇIN KARATEPE
Özet:ÖZET Sovyetler Birliği döneminde Azerbaycan ekonomisi Sovyet Birliği ekonomisinin bir parçası olmuştur. Azerbaycan Ekonomisi Moskova'da hazırlanan 5 yıllık Ekonomik ve Sosyal Kalkınma planlarına uygun olarak yönetilirdi. Azerbaycan'ın kendi para birimi olmamıştır. Onun için bankacılık sistemi de eski SSCB bankacılık sisteminin bir kısmını oluşturmuştur. Azerbaycan'da bankacılık faaliyetleri eski SSCB Devlet bankasınca (Gosbank) düzenlenmiştir. Azerbaycan Devleti bağımsızlığını ilan ettikten sonra 7 Ağustos 1992'de kendi bankalar kanununu yürürlüğe koymuş, kendi bankalarını oluşturmaya başlamıştır. Yeni Bankalar ve Bankacılık İşlemleri Kanunu'na göre 2 seviyeli bankacılık sisteminin kurulması amaçlanmıştır. 1. seviyede Merkez Bankası 2. seviyede Diğer Bankalar Azerbaycan'ın fınans kesimi, Azerbaycan Milli Bankası (Merkez Bankası) ve 4 ihtisas bankası; Azerbaycan Beynelhalk Bank (Azerbaycan Uluslararası Bankası), Agroindustrial Bank (Ziraat Bankası), Sanayi İnvestiyaBankası (Sanayi ve Yatırım Bankası), Emanet Bank (Tasarruf Bank) ve çok sayıda ticari ve kooperatif bankasından oluşmaktadır. 1.4.1993 tarihinden itibaren Azerbaycan'ın kendi para birimi olan Manat resmi olarak kullanılmaya başlanmıştır. 15.06.1993 tarihinden itibaren Azerbaycan Cumhuriyetinde geçerli tek para birimi Manat olarak kararlaştırılmıştır. Son yıllarda Azerbaycan'da Bankacılık sistemi hızla gelişmeye başlamış, bankacılık hakkında eğitimlere önemli yer verilmiş, ve dışa açılmaya başlamıştır. Türk bankacılık sistemi Azerbaycan bankacılık sistemine göre çok gelişmiştir. Azerbaycan bankacılık sisteminde teknolojik gelişmelere, bankacılık hakkındaki eğitimlere, yeniliklere yeni başlamaktadır. Türk bankacılık sistemi tüm bunları geçmişte bırakmıştır. Azerbaycan bankacılık sisteminde teknoloji gelişmediğinden müşterilere iyi hizmet verilememektedir. Kırtasiyecilik hala devam etmekte olup, bilgisayar sistemi tam olarak uygulanmamaktadır. Bankamatikler yalnız büyük bankaların şubelerinde olup, kart uygulamaları geniş kullanım alanı oluşturmamaktadır. Türkiye'de olduğu gibi caddelerde, sokaklarda bankamatik yoktur. Türk bankacılık sistemi artık uluslararası standartlara cevap verebilecek durumdadır. 158Azerbaycan'ın bankacılık sektörünü dünya standartlarına ulaştırabilmek için personel ve kadroları yetiştirmek gerekmektedir. Azerbaycan bu adımları yeni atmaya başlamıştır. Türkiye'de bunlar gerçekleştirilmiş durumdadır. Bunun için de Azerbaycan'da personelin yetiştirilmesi konusunda Türkiye'de ve başka ülkelerde bankacılık eğitimi veren üniversitelerden, bankalardan ve Bankalar Biriiği'nden yararlanılmalıdır. Azerbaycan'da para-kredi ilişkilerinin liberalleşmesi, yani para-kredi alanında piyasa ekonomisine geçişi engelleyen şartlar bertaraf edilmelidir. Sektöre güveni sarsan ve zararına çalışan bankalar organize edilmelidir. Azerbaycan'da yeni ekonomik modele uygun biçimde kanunlar çıkarılmalıdır. Bu kanunlarla bankalarımız müşterilerine daha iyi hizmet verebilme imkanına kavuşacaktır. Böylelikle bankalarımız daha iyi projeler yapacak ve finansman sağlayacak bir kalkınma ve yatırım bankası işlerini üstlenecektir. 159