Harran Arapçası (Dil ve üslup özellikleri)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İBRAHİM ÖZCAN

Danışman: ÖMER ACAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada ele aldığımız, Şanlıurfa ilinin güney doğusunda Harran ve civarında yaşayan Arap kabilelerinin tarihi, M.Ö. ve M.S. güneyden kuzeye göç ederek el-Cezire olarak anılan Mezopotamya bölgesine yerleşmeleriyle başlamaktadır. Ülkemizde yaşayan Araplardan Harran'ın dışında kalan kabilelerin genelde asimile olduklarını görmekteyiz. Harran Araplarının dillerini günümüze kadar korumaları belki de bulundukları bölge şartlarının günümüze kadar devam etmesindendir. Harran Arapçasının dil özelliklerini incelediğimiz bu çalışmada ayrıca Arap dilinin tarihçesi, Harran kültüründe yetişen önemli matematikçi, tarihçi ve gök bilimciler ile din âlimlerinin hayatlarıyla ilgili bilgilere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra zamanla gelişen dillerinin çevre dillerle etkileşimine değinilmiştir. Harran Arap lehçesinin dil ve üslup özellikleri bağlamında ise, sarf ve nahiv özellikleri detaylı olarak çalışılmıştır. Çeşitli tanım ve örnekler üzerinden eski Arapçada bulunan kimi dil özellikleriyle Harran Arapçasının uyumluluğu ispata çalışılmıştır. Ayrıca Harran Arapçasının dil kültürünü yansıtan şiir, atasözü ve deyimlere yer verilmiştir. Tezimizin sonunda hâlâ hayatta olan bazı yaşlı tanıklara ait konuşma kayıtları bir (CD) halinde ek olarak sunulmuştur. Harran Arapçasının dil özellikleri itibariyle kadim Arapçanın dil karakterini taşıdığı ve gerçek Fusha olduğu, bölgenin coğrafi özelliği nedeniyle asırlar boyunca başka kavimlerle fazla karışmadığı için günümüze kadar özünü koruduğu örneklerle gösterilmiştir.