İki farklı kök kanal patının dentin dokusuna tutunma özelliklerinin ve bu patlar ile endodontik tedavi görmüş dişlerin kırılma dirençlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ENDODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK DİDEM TÖZÜM
Danışman: AYLİN KALAYCI
Özet:81 ÖZET İki farklı kök kanal patının dentin dokusuna tutunma özellikleri ve bu patlar ile endodontik tedavi görmüş dişlerin kırılma dirençlerinin incelenmesi: Çalışmamızda iki farklı kök kanal patının dentine tutunma özelliklerinin ve kök kırılma direnci üzerine etkilerinin in vitro olarak incelenmesi amaçlandı. Araştırmamızın ilk bölümünde, cam iyonomer esaslı Ketac-Endo, rezin esaslı EndoREZ ve AH26 (kontrol grubu) kök kanal patlarının adezyon özelliklerini incelemek amacıyla 30 adet çekilmiş tek köklü çürüksüz diş kullanıldı. Öncelikle dişler mine-sement birleşiminden kesilerek kökler ayrıldı, ardından kökler labio- lingual yönde ikiye bölündü. Kök yüzeyleri elmas diskler yardımıyla düzgün yüzeyler elde edilecek şekilde aşındırıldı ve oluşan smear tabakası %5'lik sodyum hipoklorit ve %17'lik EDTA ile kaldırıldı. Bu şekilde hazırlanan diş yanlan alüminyumdan yapılan yardımcı parçalar üzerine tespit edildikten sonra incelenecek kök kanal dolgu patlan silindir çubuklar içerisine dolduruldu ve ters çevrilerek dik olarak dentin yüzeyine temas ettirildi. Hazırlanan bu örnekler 37°C'de %100 nemli ortamda 7 gün bekletildi. Kanal patı ile dentin arasındaki tutunma kuvvetlerinin ölçülmesi için örnekler Lloyd Universal Test Aygıtma yerleştirildi ve dakikada 1 mm sabit hızla artan kuvvet uygulandı. Kök kanal dolgu patı ile dentin yüzeyi arasındaki bağlantının koptuğu noktadaki kuvvet kg/cm2 olarak kaydedildi. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise; iki farklı kök kanal patıyla doldurulan köklerin kırılma dirençlerinin saptanması amacıyla 60 adet çekilmiş tek köklü, tek kanallı insan kanin dişi kullanıldı. Dişler mine-sement birleşiminden ayrıldı, kanallarında preparasyon yapılmayan 15 kök haricindeki kökler step-back tekniğiyle 55 nolu kanal eğesine kadar genişletildi. Kanalların genişletilmesi esnasında oluşan smear tabakası %5'lik sodyum hipoklorit ve %17'lik EDTA solüsyonlan ile uzaklaştırıldı. Kök kanal preparasyonunu takiben örnekler 15 'erli 4 gruba aynldı. Birinci grup tek kon tekniği ve Ketac-Endo kök kanal patıyla doldurulan köklerden, ikinci grup tek kon tekniği ve EndoREZ kök kanal patıyla doldurulan köklerden, üçüncü grup82 preparasyon yapılmayan köklerden ve dördüncü grup ise preparasyon yapılıp boş bırakılan köklerden oluştu. Kanal girişleri geçici dolgu maddesiyle kapatılarak örnekler 1 hafta 37°C'de %100 nemli ortamda bekletildi. Bütün köklerin koronal lingual duvarları ve kanal boşlukları bukkal duvarlarının 2 mm aşağısına kadar aşındırıldı. Köklerin bukkal duvarlarının 10 mm'si dışarıda kalacak şekilde tüm kökler akrilik içine gömüldü. Hazırlanan bir düzenekle kökler uzun eksenleriyle 15°'lik açı yapacak şekilde Lloyd Universal Test Aygıtına yerleştirildi. Örneklere bukkal duvar ile kanal boşluğu birleşim yerinden, 1 mm sabit artan hız uygulanarak köklerde kırık oluştuğu andaki kuvvet kilogram cinsinden kaydedildi. Bulgularımıza göre, en güçlü tutunma özelliğini AH26 kök kanal patının kullanıldığı grup gösterirken en zayıf tutunma özelliğini ise EndoREZ kök kanal patının kullanıldığı grup gösterdi. Kontrol grubu olarak kullanılan AH26 kök kanal patının ortalama tutunma değeri, Ketac-Endo ve EndoREZ kanal patlarının ortalama tutunma değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0.001). Çalışmamızın ikinci bölümünde ise en yüksek kırılma direnci ortalaması Ketac-Endo kullanılan grupta gözlendi. Tüm gruplarda bir miktar kırılma direnci olduğu fakat preparasyon yapılıp boş bırakılan grubun kırılma direncinin diğer gruplardan düşük olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.05). Anahtar Kelimeler: Cam iyonomer, rezin, smear tabakası, dentin dokusuna tutunma, kırılma direnci