İlköğretim ve lise müdürlerinin okul yönetimde kullandığı güç türleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMİN YÖNETİMİ VE POLİTİKASI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENGİN ASLANARGUN
Danışman: İNAYET AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Örgütsel yaşamın anlaşılmasında anahtar kavramlardan biri olarakgüç, örgütün devamını ve etkiliğini sağlayabilmek için yöneticilerinbaşvurduğu en önemli kaynaklar arasındadır. Örgüt içerisinde gücünkullanılış biçimi, yöneticinin hayata bakışını yansıttığı gibi örgüt üyelerinialgılama biçimi ve onlara verdiği değerle de yakından ilgilidir. Yöneticilerinsahip olduğu, kişilik özelliklerinden veya örgüt ortamından kaynaklanan çeşitligüç türleri bulunmaktadır. Bu güç türleri, yöneticinin örgüt içerisindekidurumuna ve statüsüne bağlı olarak ortaya çıkan ödül, zorlayıcı veya yasalgüç türleri olabileceği gibi bireysel özelliklere bağlı olarak gelişen karizma,uzmanlık ve bilgi güç türleri de olabilir. Bu süreçte yöneticilerin çeşitli güçkaynaklarını kullanması ve amaçları gerçekleştirebilmek için farklı niteliktekiörgüt üyelerini harekete geçirecek zenginliğe ve birikime sahip olması önemtaşımaktadır.Bu araştırmanın amacı, 2008?2009 Öğretim yılında Eskişehir veBilecik İllerinde devlete ait ilköğretim ve liselerde görev yapan okulmüdürlerinin yönetimde uzmanlık, bilgi, karizmatik, ödül, zorlayıcı, karşılıklıve bağlılık güç türlerinden en fazla hangisini kullandıklarını tespit etmektir.Tarama modelinde ve nicel yöntemle yapılan bu araştırmanın hedef evrenini,Türkiye'nin Eskişehir ve Bilecik (Bozüyük ilçesi dahil) il merkezinde bulunanilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmen ve okulmüdürleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde 475 kamu ilköğretimve ortaöğretim okulu öğretmeni ve 144 okul müdürü yer almaktadır.Araştırma kapsamında 450 kamu ilköğretim ve ortaöğretim okulu öğretmeniile 102 okul müdürüne ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacıtarafından geliştirilen ?Güç Türleri Ölçeği? ile elden toplanmıştır.İlköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmen ve okulmüdürü görüşlerine ait kişisel bilgilerin çözümlenmesinde, yüzde vefrekansları hesaplanmıştır. Araştırmada alt problemlerin çözümlenmesiaşamasında, değişkenler açısından farklılaşma olup olmadığının belirlenmesiamacıyla değişkenlerin özelliğine göre parametrik ve parametrik olmayananaliz teknikleri kullanılmış; buna göre tek boyutlu varyans analizi (ANOVA),T-testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır.Araştırmanın sonucunda okul müdürlerinin yönetimde genel olarakyumuşak güç türlerine daha yüksek düzeylerde başvurduklarıanlaşılmaktadır. Öğretmenler bağlılık, uzmanlık ve bilgi güç türlerinin ilksıralarda kullanıldığını ifade etmekte; okul müdürleri ise sırasıyla en fazlabağlılık, bilgi ve uzmanlık güç türlerini kullandıklarını belirtmektedir. Hemöğretmenlerce, hem de okul müdürlerince yönetimde en az başvurulan güçtürleri olarak ödül gücü, zorlayıcı güç ve karizmatik güç türlerigösterilmektedir. Öğretmen ve müdür görüşlerine göre, okul müdürleriyönetimde bağlılık güç türü davranışlarını sıklıkla, karizmatik güç türüdavranışlarını ise bazen sergilemektedir.