17. yüzyıl Türk şiirinde tasavvuf telakkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Sözleşmeli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT VANLI

Danışman: Zülfikar Güngör

Özet:

Bu çalışmada, 17. yüzyıl Divân, Halk ve Tekke edebiyatı mümessillerinin tasavvufî mefhumlara şiirlerinde ne derece ve sıklıkla yer verdiklerinin ortaya çıkarılması hedeflenerek kullanmış oldukları kavramlardan hareketle tasavvuf telakkîleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Divân şairlerinden Fehîm, Nâilî, Nâbî ve Nef'î; Halk şairlerinden Gevherî ve Âşık Ömer; Tekke şairlerinden ise Nakşî Ali Akkirmânî, Sun'u'llâh-ı Gaybî, Ümmî Sinân ve Niyâzî-i Mısrî Divânları esas kabul edilerek, şairlerin tasavvufî ahlak, kavram, mecâz, tip, makâm ve hâller hakkındaki fikirleri araştırılmıştır. Ayrıca şairlerin tarikat usülleri, tarikat kıyafetleri, tarikat mimarîsi, çeşitli tarikatlar, tarikat büyükleri ve tasavvufî açıdan değerlendirilen ve yorumlanan âyet ve hadisler hakkındaki telakkîleri de, mukayeseli bir üslupla tespit edilmeye çalışılmıştır.