Türkiye'nin ÇED uygulama deneyimi üzerine bir değerlendirme: 1993-2007


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VOLKAN TURAN

Danışman: AYŞEGÜL MENGİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'nin ÇED Uygulama Deneyimi Üzerine Bir Değerlendirme: 1993-2007? başlıklı doktora tez çalışmasının amacı, Türkiye'nin ÇED uygulama deneyiminin değerlendirilerek ?varolan durum? ile ?olması gereken? durumu ortaya koyarak, ÇED sürecinin etkin ve verimli işlemesinin sağlanması için çözüm yolları önermek/üretmektir. Türkiye'nin ÇED uygulamalarının ne derecede başarıya ulaştığının ortaya konularak, gerçek anlamda başarıya ulaşması için neler yapılması gerektiğini ortaya konulmasıyla, özellikle de ÇED uygulayıcılarına ve ÇED sürecinin ?paydaşlarına? (taraflarına) uygulamada kolaylık sağlayacak öneriler ve yöntemler geliştirmektir. Böylece, ÇED sürecinin tüm paydaşlarını uygulama aşamasında bilinçlendirmek ve bu kavramın toplum ve ÇED sürecinin tüm paydaşları açısından içselleştirilmesi için neler yapılması gerektiğini ortaya koymak ve uygulamayı kolaylaştırmak için ?olan ve olması gerekenleri? açıklamak yani sorunların giderilmesi için çözümleri ortaya koymak tezin temel amacıdır. Çalışmamızda ÇED kavramı, SÇED kavramı, ÇED'in Dünyada ve özellikle AB'de ki gelişimi, AB'nin çevre ve ÇED politikaları ve uygulamaları anlatılmıştır. Türkiye'nin ?ÇED Uygulama Deneyimi? ise, çevre ve ÇED politikaları, idari yapılanma ve gelişimi, ÇED mevzuatı ve mevzuatın gelişimi, Türkiye'de ÇED'in gerekliliği, ideal olarak kabul edilen AB'nin ÇED süreciyle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Yürürlükte olan ÇED mevzuatı ?varolan? ve ?olması gereken?ler açısından değerlendirilerek, ÇED süreci için örnek modellemeler yapılarak incelenmiştir. Bunların sonucunda ÇED sürecinin son aşaması olan izleme ve denetleme çalışmalarının durumu çizelgeleştirilerek değerlendirilmiştir. ÇED çalışmalarının tümü için uygulanabilir öneriler geliştirilmiş, örnek ?sıralı denetim dizelgeleri?, seçme eleme, kapsam belirleme ve inceleme-değerlendirme çizelgeleri oluşturularak ve/veya uygulamaları gösterilerek ortaya konulmuştur. Böylece Türkiye'nin ÇED uygulama deneyiminin de değerlendirmesi yapılmıştır.