Havf (kaygı) ve reca (ümit) kavramlarının semantik ve teolojik tahlili
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL KAYA
Danışman: ŞABAN ALİ DÜZGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sağlıklı bir insanda normal düzeylerde yaşanması gereken kaygı ve ümit duyguları yüksek düzeylere çıktığında çeşitli problemlere neden olarak kişilik bütünlüğünü bozabilmekte ve pek çok sağlık problemlerini ortaya çıkartmaktadır. Psikolojide kaygı ve kişilik bozuklukları adı altında incelenen ve Kur'an'ın ?maraz? adını verdiği bu durum insanın bireysel ve sosyal yaşantısını altüst etmekte ve yaşam akışını bozmaktadır.Kur'an, kaygı ve ümit duygularına sık sık vurgu yapmaktadır. Havf ve reca kavramları bu bağlamda kullanılmaktadır. Bir belirtiden hareketle gelecekte olması muhtemel olan olumsuz düşünceler insanda kaygıyı (havf) ortaya çıkartırken olumlu düşünceler ise ümidi (reca) ortaya çıkartmaktadır. Havf ve reca ile yakından ilgili olan pek çok Kur'anî kavram da bulunmaktadır. Tezimizde bu kavramlar detaylı bir şekilde incelenerek Kur'anî bağlamları ortaya koyulmuştur.Kur'an'ı Kerim'de kaygı, insanın yaşadığı doğal bir heyecan ele alınmaktadır. Aşırı düzeyde ortaya çıkan kaygılar ise inanan insanlar için Allah'a olan güven duygusunu zedeleyici bir unsur olarak kabul edilmektedir. Pek çok ayette, bu düzeyde ortaya çıkan kaygılarla baş etme yöntemlerine değinilmektedir. İnsanlar için en güzel örnekler olan peygamberlerin yaşamındaki kaygı tecrübelerine yer verilmekte ve onların kaygıyla baş etme yöntemleri bir model olarak diğer insanlara sunulmaktadır. İnanan insan için, öldükten sonra yapıp ettikleri dolayısıyla Allah'a hesap verecek olma bilincinin yarattığı kaygılar, onu güzel iş ve davranışlarda bulunmaya yönelten bir motivasyon olarak görülmektedir. İnsanın zaman zaman kaygı, korku, ümit gibi duygularla imtihan edilmesi de bir başka husustur.