Marek hastalığının teşhisi ve Türkiye'de kullanılan aşıların ayırımına yönelik çoklu kantitatif gerçek zamanlı PCR hızlı tanı kiti geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖZLEM KARDOĞAN

Danışman: HAMİT KAAN MÜŞTAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Marek hastalığı evcil kanatlıların, periferal sinirlerinde demyelinizasyon, mononüklear infiltrasyonlarla kendini gösteren lenfoproliferatif ve oldukça kontagiyöz bir hastalığıdır. Marek, tüm kümes tavukçuluğu yapan ülkelerde bulunmaktadır. Marek hastalığı virüsü, 1960'lı yılların sonunda ilk başarılı aşı geliştirilen onkojenik virüstür. Günümüzde kullanılan aşılar canlı üç viral suştan türetilen aşılardır: HVT FC126 suşu, GaHV-3 SB-1 suşu ve GaHV-2 CVI988/Rispens suşudur. CVI988/Rispens aşısı MHV-1'in doğal olarak zayıflatılmış bir suşudur ve CVI988 /Rispens aşısı Marek hastalığının virülan suşlarından kolaylıkla ayırt edilemez. MHV aşı suşları, kalıcı enfeksiyon ve yaşam boyu bağışıklık kazandırarak tümörlere ve mortaliteye karşı etkili koruma sağlamasıyla birlikte, aşı bazı virülan virüslerle enfeksiyonu engelleyemez. Dolayısıyla tavuklar hem aşı hem de virülan MHV-1 suşlarıyla potansiyel olarak enfekte olabilirler. Bu tez çalışmasında referans suşlarla ve ticari/ev tipi kanatlı işletmelerinden toplanan organlarla valide edilen eş zamanlı, virülan MHV-1, CVI988, HVT ve tavuk DNA'sının özgül ve duyarlı tespitinin yapılabildiği bir çoklu-qPCR yöntemi geliştirildi. Bu yöntemle çoklu qPCR analizlerinde MHV-1 pozitif bulunan hayvanların bezli mide ve N. ischiadicus'larından Marek hastalığının tespiti için hispatolojik inceleme yapılmış ve her iki yönteme ait sonuçlar paralellik göstermiştir. Çoklu-qPCR yönteminin kullanım kolaylığı, güvenirliliği, teknik olarak basit, full otomasyon, spesifik, hassas, hızlı olmasından dolayı teşhiste daha fazla avantaj sağlayacağı düşünülmektedir.