Geriatrik hasta populasyonunda kırılganlık ile alfa klotho protein ilişkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN POLAT

Danışman: MURAT VARLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: "Geriatrik sendrom" tanımıyla yaşlı bireylerde farklı mekanizmaların neden olduğu aynı semptomlar tanımlanmakta olup kırılganlık sık görülen geriatrik sendromlardandır. Kırılganlık; ilerleyen yaşla birlikte bireyin çoklu nedenlere bağlı olarak azalmış dayanıklılık, kuvvet kaybı ve psikolojik fonksiyon kaybı sonucunda artmış bağımlılık ve/veya ölümle sonuçlanan medikal bir sendromdur. Kırılganlık oluşumunun gen düzeyinde daha net aydınlatılabilmesi için elimizde yeterli veri yoktur. Klotho geni ise yaşam ömrünü uzatan birçok fonksiyonu olan, yaşlanma karşıtı bir gen olarak tanımlanmış olup, biz bu çalışmamızda kırılganlık ile alfa klotho protein ilişkisini araştırmayı amaçladık. Materyal-Metod: Çalışmaya 65 yaş ve üzeri, akut hastalığı, fiziksel engeli, ileri demansı olmayan 45 kırılgan ve 44 kırılgan olmayan toplam 89 hasta katılmıştır. Bu hastalara sosyodemografik ve klinik bilgi formu, Türkçe geçerlilik ve güvenirliği olan FRAİL ölçeği, kapsamlı geriatrik değerlendirme yapılmış olup, kesitsel olarak yapılan bu çalışmada rutin laboratuvar testlerine ek olarak serum alfa klotho protein düzeylerinin ölçümleri yapıldı ve kırılgan ve kırılgan olmayanların verileri karşılaştırıldı. Bulgular: 44 kontrol ve 45 kırılgan olan toplam 89 hastayı kapsayan çalışmamızda; hastalarda bakılan serum alfa klotho düzeyleri kontrol grubunda ortalama 0,76±1,01 ng/ml, kırılgan grupta ortalama 0,54±0,61 ng/ml olarak saptanmış olup her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. (p = 0,286). Kırılgan hastalarda kontrol grubuna göre C-reaktif protein (CRP) düzeyleri yüksek, hemoglobin (Hb) değerleri anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Bu durum kırılganlık oluşumunda rol alan kronik inflamasyona bağlı anemiyi ve C-reaktif protein yüksekliğini açıklamaktadır. Çalışmamızda hastaların C-reaktif protein değeri arttıkça, alfa klotho protein düzeylerinin azaldığı görülmüştür (p = 0,022). Hemoglobin düzeyi ve alfa klotho protein arasındaki ilişkiye baktığımızda ise çalışmadaki hastaların hemoglobin düzeyleri yükseldikçe, alfa klotho düzeylerinin de yükseldiği saptanmıştır (p = 0,018). Çalışmamızda Kırılgan hasta grubunda koroner arter hastalığı (KAH), konjestif kalp yetmezliği (KKY) ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) sıklığının anlamlı olarak daha fazla olduğu dikkati çekmektedir.. Tartışma ve sonuç: Bizim çalışmamızda alfa klotho protein düzeyi ile kırılganlık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ancak; inflamasyon belirteçlerinden olarak sayılan C-reaktif protein düzeyi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde kırılgan bireylerde artmış olarak saptanmış olup kronik inflamasyonun kırılganlığın oluşumunda yer aldığı hipotezini destekler niteliktedir. Yaşlanma karşıtı bir protein olarak tanımlanan alfa klotho düzeylerinin C-reaktif protein yüksekliğinde azaldığının saptanması kırılganlık oluşumunda alfa klotho düzeylerinin önemli olabileceğine işaret etmektedir. Yine literatüre benzer şekilde kırılgan hastalardaki kronik inflamasyona bağlı kronik hastalık anemisi varlığı çalışmamızda da anlamlı düzeyde farklı olarak saptanmıştır ve hemoglobin düzeyleri kırılgan grupta daha düşük olarak kaydedilmiştir. Çalışmamızda hemoglobin düzeylerinin yükseldikçe alfa klotho düzeylerinin yükselmesi de alfa klotho ile kırılganlık arasında ilişki olabileceğini kuvvetle düşündürmektedir. Ancak; klothoyu etkileyen diğer parametrelerin varlığı da göz önünde bulundurularak daha fazla hasta ile yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır. Çalışma verilerimiz yeni çalışmalara ışık tutabilir. Daha önce yapılmış bazı çalışmalarda koroner arter hastalığı, konjestif kalp yetmezliği ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanısı olan hastalarda alfa klotho düzeyi anlamlı düzeyde düşük saptanırken, çalışmamızda anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Anahtar Sözcükler: Alfa klotho protein, FRAİL ölçeği, geriatrik sendrom, kırılganlık