Tamoxifen ve trastuzumab'a duyarlı meme kanseri hücrelerinde tamoxifen ve trastuzumab'a cevap veren mikroRNA (miRNA) profillerinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENEM NOYAN

Danışman: BALA GÜR DEDEOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Meme kanseri, klinik davranış ve genetik çeşitliliğe bağlı terapatik müdaheleye verdiği cevap açısından heterojen bir hastalıktır. Östrojen ve östrojen reseptörü meme kanserinin dörtte üçünde ifade gösterir ve meme kanserinin büyüme ve ilerlemesinde rol alır. HER2 (ErbB2) gen amplifikasyonu ve aşırı ifadesi ile ilişkili olarak artan protein seviyesi meme kanseri içerisinde %30 civarında görülür ve genellikle kötü prognoz ile koreledir Monoklonal antikor ve endokrin terapi, meme kanseri tedavisinde moleküler değişiklikleri temel alan terapatik uygulamalardan ikisidir. MikroRNA'lar (miRNA) 20-25 nt uzunluğunda protein kodlamayan RNA molekülleridir. miRNA'lar pekçok organizmada evrimsel olarak korunan diziler olup post-transkripsiyonel olarak gen ifadesini baskılarlar. Yapılan pekçok çalışma mikroRNA'ların meme kanserinde bilinen mekanizmaları etkileyebildiğini göstermekte ve bu düzenleyici RNA moleküllerinin tedavi sürecinde rol alabilecek alternatif hedef molekül olabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, iki farklı meme kanseri alt-tipine uygulanan iki farklı ilacın ortak moleküler etki mekanizmalarını miRNA boyutunda açıklamayı hedefleyen ilk çalışmadır. Tez kapsamında üç farklı meme kanseri hücre hattında iki farklı ilaç muamelesi yapılmış ve ilaca duyarlı miRNA profilleri belirlenmiştir. miRNA'lara ait hedef genler ve rol aldıkları yolaklar veritabanları aracılığıyla belirlenmiştir. İlaç ve iki farklı meme kanseri alt-tipinden bağımsız olarak ortak olan ve anlamlı farklılık gösteren üç miRNA varlığı tespit edilmiştir. Bu üç miRNA meme kanseri tedavisinde hücre tipi ve terapiden bağımsız ortak miRNA imzası için aday hedef miRNA'lar olarak belirlenmiştir. Bu miRNA'ların olası hedeflerinin kullanılan ilaçların etki mekanizmalarındaki sinyal iletim yolaklarında yer alması ve kanserde varlığı bilinen ER-HER karşılıklı etkileşiminde aktif rol alan reseptörleri hedefleyerek kanserli hücrelerinin kaçış yollarını dururabileceği dikkat çekmektedir.