Sığ ötrofik Mogan gölü'nde sediment-su ara yüzeyinde azot dinamikleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA ATLIĞ

Danışman: Akasya Topçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı sığ ve ötrofik bir göl olan Mogan Gölü'nde sediment-su ara yüzeyinde azot dinamiklerinin; ıslak ve kuru dönemdeki değişimlerinin araştırılmasıdır. Bu kapsamda gölde kirlilik girdisinin fazla olacağı ön görülen altı adet istasyon belirlenmiştir. Araştırma alanında ve laboratuvar ortamında fiziksel ve kimyasal analizler yapılmıştır. Tez kapsamında, gölde daha önce yapılan ötrofikasyon ve sediment bağlantılı çalışmalardan farklı olarak, sediment-su arayüzeyinde azot dinamiklerinin (amonyum ve nitrat salınım veya tutulumunu pozitif ve/veya negatif yöndeki) kantitatif olarak tahmini amaçlanmıştır. Sedimentten amonyum ve nitrat salınım değerleri sırasıyla amonyum salınımı için -9,16–0,36 µ/m2.gün arasında değişerek en düşük değerini 2019 Temmuz ayında 2. istasyonda alırken en yüksek değerini ise 2018 Ekim ayında 6. istasyonda; nitrat salınımı için -67,2 – 35,16 µ/m2.gün arasında değişerek en düşük değerini 2018 Ekim ayında 3. istasyonda en yüksek değerini ise yine aynı ayda 5. istasyonda almıştır. Mogan Gölü sedimentinde azot salınım tahminleri mevsimsel veya yersel açıdan düzenli bir değişim sergilememiştir. Gölde azot salınım düzeyi gölün besin düzeyini etkileyecek ölçüde yüksek bulunmamakla beraber, azot tutulum oranının ciddi düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma ile Mogan Gölü'nde sedimentte azot fraksiyonlarının düzenli takip edilmesi ve iklim değişikliği göz önünde bulundurularak dış kaynaklı kirlilik girdilerinin azaltılması gerektiği kanısına varılmıştır.