Kırgızistan elektrik enerjisi sektöründe özelleştirme ve sorunlar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AİNURA TOİGONBAEVA

Danışman: SERDAL BAHÇE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kırgızistan'da elektrik sektöründe dönüşüm süreci 1990'larda Sovyetler Birliğinin dağılması, sınırların açılması ve IMF, WTO, Dünya Bankası gibi uluslararası kurumların önerileri ile başlamıştır. Sovyetler döneminde Ulusal elektrik enerjisi sektörünün tamamını dev devlet tekeli olan Kırgızenergo oluşturmuş ve Sovyet Birliği tarafından merkezden finanse edilip yönetilmiştir. O zamanda tekelin kamu kaynaklarınca karşılanmama riski veya kamu sektörü borç yükünün artması sorunları söz konusu olmamıştır. Ancak, Kırgızistan'ın bağımsızlığı kazanması ile SB'nin merkezi bütçesi ile ekonomik ilişkiler şemasının bozulması nedeniyle genelde ülke ekonomisi ve özelde enerji sektörü dışa bağımlı ağır durumda kalmıştır. Kırgızistan'ın elektrik enerjisi fazlasına sahip olmasına rağmen, iletim ve dağıtım şebekelerinde yüksek yıpranma payı sorunu nedeniyle tüketiciler için verimli ve güvenli elektrik tedariki sağlanamamaktadır. Bunun yanında ulusal elektrik sektörü Orta Asya ülkeleri arasındaki Birleşik Enerji Sistemine bağlı olup bölgesel elektrik ve su rejimlerine bağlı çalışma zorunluluğu taşımaktadır. Çözüm olarak gelişmiş ülkelerdeki gerekçeler savunularak DB tarafından ulusal elektrik sektörünün yeniden yapılandırılması ve özelleştirme programları önerilmiştir. Bu tezin amacı, geçiş ekonomisi niteliğine sahip Kırgızistan'ın, elektrik enerjisi sektöründe yaşadığı yeniden yapılanma, özelleştirme ve buna bağlı yürütülen rekabet politikaların, ekonomik etkinlik ve arz güvenliği konusunda ne kadar başarılı olabileceğini analiz etmektir.Anahtar Sözcükler: Hidroelektrik santral, Elektrik sektöründe yeniden yapılanma ve özelleştirme, Orta Asya Birleşik Enerji Sistemi, su-enerji sorunu.