İnflamatuvar barsak hastalığında genetik faktörler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENEM CEREN ÖZEN
Danışman: ABDURRAHMAN MİTHAT BOZDAYI
Özet:59 ÖZET İnflamatuvar Barsak Hastalığında Genetik Faktörler İnflamatuvar barsak hastalığı, epidemiyolojileri ve bazı klinik özellikleri birbirine benzeyen ülseratif kolit ve Crohn hastalığını kapsamaktadır. Hastalık patogenezi halen tam olarak bilinmemekle birlikte bugün için en geçerli hipotez; genetik bir yatkınlık allında çeşitli faktörlerin (mikrobiyal bir antijen veya otoantijen) etkisi ile gastrointestinal sistemde oluşan anormal inflamatuvar yanıttır. Bu çalışmanın amacı, inflamasyonda etkili olduğu bilinen NOD2/CARD15, NOD1/CARD4 ve ICAM-1 genlerindeki polimorfizmleri Türk hasta ve kontrol gruplarında incelemektir. Çalışmamızda, endoskopik veya histopatolojik olarak tam almış 52 CH (22 Kadın+ 30 Erkek; 42,5±1,6) ve 84 ÜK (38 Kadın + 46 Erkek; yaş ortalaması: yıl±SH; 36,2±1,5) hastası ile daha önce hiçbir barsak hastalığı geçirmediğini ifade eden 106 sağlıklı bireyin (69 Kadın+37 Erkek; 35,7±1,4) genotipleri karşılaştırıldı. Hasta ve kontrol grubunda ICAM-1 geninin G241R, K469E; NOD1/CARD4 geninin E266K ve NOD2/CARD15 geninin R702W, G908R ve 3020insC varyantlan için PZR-RFLP ve NOD1/CARD4 geninin D372N polimorfizmi için DNA dizi analizi yöntemi kullanıldı. NOD2/CARD15, NOD1/CARD4 ve ICAM-1 geninde araştırılan polimorfızmler, ÜK ve CH için kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. NOD2/CARD15 geni R702W, G908R nadir varyantlarının allel frekansları CH için kontrollerle karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Toplam 52 Crohn hastası içerisinden ileal tutulum gösteren 10 hastanın 2 'sinde 3020insC için heterozigot varyantı görülürken (allel frekansı %2, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında p=K),0397), ülseratif kolit ve kontrol grubunda bu mutasyon gözlenmedi. NOD2/CARD15 varyantlan frekansı, Türk Crohn hastalarında Avrupa popülasyonlarına oranla az bulunmuştur. NOD1/CARD4 ve ICAM-1 geni varyantlan, ÜK veya CH ile bağlantılı bulunmazken, NOD2/CARD15'in 3020insC/1007fs nadir varyant allel frekansı Crohn hastalarında çok yüksek bulunmamakla birlikte, nadir varyant alleli taşımayan kontrol grubu ile karşılaştınldığında anlamlı gözükmektedir. 3020insC nadir varyantını taşıyan hastaların ileal tutulum göstermesi Avrupa popülasyonu ile uyum gösterir niteliktedir. NOD2/CARD15'in R702W, G908R varyantları, NOD1/CARD4 geni ve ICAM-1 geni polimorfizmleri yaptığımız çalışmada ülseratif kolit ve Crohn hastalığı ile bağlantılı bulunmamıştır. Anahtar Sözcükler: Crohn hastalığı, ICAM, İnflamatuvar barsak hastalığı, NOD/CARD, ülseratif kolit.