Neorealist ve Neofonksiyonalist Uluslararası İlişkiler Teorileri Bağlamında Güney Ortak Pazarı (Mercosur) ve Avrupa Birliği'nin (AB) Kıyaslamalı İncelemesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, LATİN AMERİKA ÇALIŞMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS EMRE KARAN
Danışman: MUTLU YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Devletler; ittifak yaparak güçlerini birleştirmek, aralarındaki bağları sıkılaştırarak çatışma ve savaşların önüne geçmek, taraflar arasındaki ticaret hacmini arttırarak vatandaşlarının refah düzeylerini geliştirmek amaçlarıyla bölgesel işbirliği ve entegrasyon mekanizmaları kurarlar. Avrupa Birliği (AB), temelleri Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun 1952 yılında kurulmasıyla atılan ve günümüzde siyasi birlik özellikleri taşıyan bir ekonomik birlik olarak işleyen yapısıyla dünya genelinde bölgesel entegrasyon girişimlerinin başarılı örneklerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Güney Ortak Pazarı (Mercosur) ise 1991 yılında Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında bir ortak pazar olarak kurgulanmıştır. Entegrasyon süreçlerinin dinamik yapısı düşünüldüğünde, devletler arası yapılan işbirliği her zaman başarılı ilerlemez. Devletlerin egemenliklerini uluslarüstü otoritelere devretmek istememeleri ve farklı devletlerle yetkilerini paylaşmaya kuşkulu yaklaşmaları entegrasyonlar kapsamında yapılan işbirliğinin artmasının önündeki ana engellerdir. Mercosur'un genişleme ve derinleşme süreçleri AB kadar başarılı olmamış, AB ise Birleşik Krallık'ın 2021 yılı başında üyelikten ayrılmasıyla yedi genişleme sürecinin ardından ilk kez daralmıştır. Günümüzde pandeminin ve küresel iklim değişikliklerinin olumsuz etkilerinin neden olduğu ekonomik ve ticari sorunlar da devletlerin gerek bölgesel gerekse de küresel işbirliği mekanizmalarına daha mesafeli yaklaşmasına neden olmaktadır. Mercosur ve AB arasında 2019'da müzakereleri tamamlanan serbest ticaret anlaşmasının iç onay süreçleri henüz sonuçlanmadığından, anlaşma henüz yürürlüğe girmemiştir. Tüm bu etmenler, her iki bloğun geleceği açısından şüphelere neden olmaktadır. Çalışma kapsamında; Mercosur ve AB neorealist ve neofonksiyonel uluslararası ilişkiler teorileri çerçevesinde ekonomik, ticari, siyasi, jeopolitik, diplomatik, coğrafi, hukuki, mevzuatsal ve kültürel konular bağlamında kıyaslamalı olarak incelenmektedir. Bu vesileyle; iki blok arasındaki farklılıkların anlaşılması, AB'nin bugüne dek derinleşme ve genişleme süreçlerinin Mercosur'a oranla neden daha ileri seviyede olduğuna yönelik analizler yapılması, iki bloğu ilgilendiren güncel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunulması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Güney Ortak Pazarı (Mercosur), Avrupa Birliği (AB), Neorealizm, Neofonksiyonalizm, Entegrasyon, Serbest Ticaret Anlaşması