XIX. ve XX. Yüzyıl Rus felsefesinde maneviyat anlayışı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TATİANA TİRYAKİOĞLU
Danışman: CELAL TÜRER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:XIX. – XX. yy. Rus felsefesi, insan kültüründe iz bırakmış, katkıda bulunmuş son derece önemli düşünceleri barındıran bir felsefedir. Rus felsefesini zengin yapan ve özgün kılan konulardan biri maneviyattır. Maneviyat çok unsurlu, mantık ile zor anlaşılan bir kavramdır. Maneviyat alanına, sosyal, din, insan, tarih ve siyaset felsefeleri girmektedir. Maneviyat, stabil olmayan, yaşayan bir kavramdır ve insan tarihi sürecinde şeklini belirli derecede değiştirmiştir. Bazı anlayışlara göre maneviyat, insanın dini, ruhani değerleriyle ilgili bir kavramken, diğerlerine göre maneviyat bütün insan değerlerini içinde kapsayan bir kavramdır. Felsefe tarihinde maneviyat konusu önemli problemlerden biridir. Maneviyat; din, ahlak ve milliyetçi doktrinlerin ötesinde, idea ve ruhla bağlantılı bir kavramdır. Maneviyat, bireyin dünya ve toplumla ilişkisi sonucunda ortaya çıkan bir olgudur. Ortodoks zeminine sahip olan Rus kültürü, maneviyat konusunda da Ortodoksluğun etkisi altında kalmıştır. Bu yüzden Rus filozoflar, düşüncelerini pratik amaçlardan ziyade duygusal alanlara yöneltmişlerdir. Duygusallık ve insanın gizemli iç dünyasını çözümleme arzusu Rus felsefesinin özgün özelliklerinden biridir. Duygusallık ve empati duygularının geliştirilmesi aracılığıyla maneviyatı zenginleştirmeye çabalayan filozoflar, Rus felsefesi için özgün bir yöntem geliştirdiler. Rus felsefesi maneviyat konusunu edebiyat aracılığıyla işledi ve teorik alandan pratik alana geçmesini sağladı. Karamzin, Gogol, Belinski, Çernışevski, Dostoyevski, Tolstoy, Solovyev ve Soljenitsin gibi kalem ustaları, maneviyat konusu ve problemleri üzerinde duran, Rus maneviyat algısının gelişmesini sağlayan, yeni nesillere aktarılmasını garantileyen düşünürlerdir. Zorlu tarihi süreçlerden geçen ve köklü toplumsal değişimleri yaşayan Rus halkı manevi değerlerini Rus felsefesinin edebiyat yöntemi sayesinde muhafaza edebildi ve geliştirmeye devam etti.