Ebû'l-Kâsım El-Ka'bî'nin Makâlâtı'nda hâricî fırkaları ele alış biçimi ve tasnifi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESİBE ÜNCE
Danışman: SÖNMEZ KUTLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Müslümanlar ilk dönemlerde karşılaştıkları sorunları gelen vahiy ile çözüme kavuşturuyorlardı. Peygamberin vefatı ve vahyin kesilmesiyle birlikte, karşılaşılan sorunlar yine vahyin ışığında çözülmeye çalışıldı. Fakat insanlar arasındaki farklılıklar beraberinde fikir ayrılıklarını getirdi. Bunun sonucunda fırkalar oluşmaya başladı. Fırkaların görüşlerinin kayıt altına alınmasıyla birlikte Makâlât geleneği olarak bilinen bir edebiyat gelişti. Ebû'l-Kâsım el-Ka'bî'nin Kitabü'l-Makâlât'ı, bu gelenek içerisindeki yerini aldı. Ebû'l-Kâsım el-Ka'bî'nin eserinden hareketle Hâricîlik fırkasının ele alınışı ve tasnifini incelediğimiz bu çalışmamız; önsöz, giriş, üç bölüm, sonuç ve kaynakçadan oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde; el-Ka'bî'nin yaşadığı sosyo-politik ortam, hayatı, ilmî şahsiyeti, hocaları ve öğrencileri ile eserlerini ve itikadî görüşlerini ele aldık. İkinci bölümde; el-Ka'bî zamanında Hâricîlerin durumunu ve onun Kitabü'l-Makâlât'ta Hâricîlik fırkasını ele alışını; eserin muhtevası, kaynakları ve yöntemini, ardından el-Ka'bî'nin Hâricîlik fırkasını nasıl tasnif ettiğini inceledik. Diğer makâlât eserleri ile el-Ka'bî'nin eseri arasındaki etkileşimi anlamak adına, ondan önceki ve sonraki makâlât yazarlarının Hâricîlik fırkasını nasıl ele aldıklarını karşılaştırmalı olarak ortaya koymaya çalıştık. Üçüncü bölümde el-Ka'bî'nin eserinden hareketle Hâricî şahısları, Hâricîlerin hâkim olduğu bölgeleri ve onlara nisbet edilen görüşleri ile Hâricîlerin siyasî faaliyetlerini ve gerçekleştirmiş oldukları isyanları inceledik.