Ipard programı'nın kırsal alanda ekonomik kalkınmaya ve yararlanıcılara katkıları ve beklentiler üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AZİZ ORHAN ÇİMEN
Danışman: BÜLENT GÜLÇUBUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ile Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Bileşeni IPARD (Instrument for Pre-Accession Assistance Rural Development) Programı kapsamında süt ve et üretimi ile işlemesi alanlarında 1. ve 2. Başvuru Çağrı Dönemi'nde desteklemeye alınan projelerin faydalanıcıları ile yapılan anketlerin değerlendirilmesi ile IPARD Programı'nın faydalanıcıların bulundukları yörenin ekonomik kalkınmasına katkılarının ve beklentilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, öncelikle Avrupa Birliği (AB)'nin kuruluşundan itibaren izlediği kırsal kalkınma politikaları ile üye ülkelere ve aday ülkelere yönelik yapılan mali yardımlar incelenmiştir. Bunun yanı sıra Türkiye'de uygulanan kırsal kalkınma projeleri hakkında genel bilgiler verilmiş, kırsal alanlara yönelik politika ve strateji belgeleri açıklanmaya çalışılmıştır. IPARD Programı kapsamındaki destekler incelenmiş ve özellikle et ve süt sektörüne yönelik tedbirler ve alt tedbirler hakkında bilgiler verilmiştir. Anketler sonucunda faydalanıcıların IPARD Programı'ndan beklentileri ve programın yöre ekonomisine katkıları araştırılmıştır. Program kapsamında verilen desteklerin özellikle et ve süt sektörüne yoğunlaşması nedeniyle, söz konusu sektörlerin desteklenmesinin yerel ekonomik kalkınmaya yapmış olduğu katkılar ölçülmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak, IPARD Programı'nın yerel ekonomik kalkınmaya katkı sağladığı ve faydalanıcıların beklentilerini büyük ölçüde karşıladığı söylenebilmektedir. Yerel ekonomik kalkınmaya etkisi kapsamında, faydalanıcıların %100'ü söz konusu projelerin yerelde istihdam imkanı sağladığını, personelin çalışma ortamlarında iyileşme sağladığını ve yörenin ülke ekonomisine katkı sağladığını, %93,3'ü ekonomik, sosyal, siyasi, kültürel ve coğrafi fırsat eşitsizliğini azaltığını, %90'ı yerelde yaşayanların yaşam kalitesini arttırdığını, üretimini ve verimliliği arttırdığını ifade etmiştir. Projelerden beklentiler incelendiğinde ise faydalanıcıların %100'ü maliyetleri azaltmayı ve AB standartlarında üretim yapmayı, %53,3'ü yeni bir sektörde yatırım yapmayı, %40'ı işletmelerinin kapasitelerini arttırmayı amaçladığını ifade etmiştir. IPARD Programı'nın entegre kırsal kalkınma yaklaşımı taşımaması nedeniyle kırsal kalkınma programı olarak nitelendirilmesinin yanlış olacağı ifade edilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle Türkiye'de kırsal kalkınma konusunda entegre bir yaklaşımın olması gerektiği ve bu çerçevede oluşturulması gereken yapının ne olması gerektiği yönünde öneriler sunulmuştur.