Ankara ili devlet ilköğretim okul müdürlerinin koçluk davranışı ve öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri ile ilişkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMİN YÖNETİMİ VE POLİTİKASI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADRİYE IŞIKLAR PÜRÇEK

Danışman: İNAYET AYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, Ankara ili merkez ilçelerindeki ilköğretim okulu müdürlerinin koçluk davranışı gösterme düzeyleri ile sınıf öğretmenlerinin iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelindeki araştırmada okul müdürlerinin koçluk davranışı gösterme durumu, okul müdürünün ve öğretmenlerin algılarına dayalı olarak, geliştirilen ölçme aracıyla, sınıf öğretmenlerinin iş doyumu ise iş doyumu ölçeği ile ölçülmüştür. Ölçeklerden ilki, okul müdürünün koçluk davranışlarına ilişkin müdür ve öğretmen görüşlerini saptamayı amaçlayan koçluk davranışları ölçeğidir. Kullanılan ikinci ölçek ise, Prof. Dr. Ali Balcı tarafından geliştirilen "Eğitim Yöneticisinin İş Doyumu" ölçeğidir. Hedef evrende 478 ilköğretim okulu müdürü, 8133 sınıf öğretmeni yer almaktadır. Veriler bu evrenden yansız olarak seçilen 220 ilköğretim okulu müdürü ve 381 öğretmenden toplanmıştır. Araştırma Çankaya, Yenimahalle, Altındağ, Mamak, Gölbaşı, Sincan, Etimesgut, Keçiören'deki devlet ilköğretim okul müdürü ve sınıf öğretmenlerinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Nicel verilerin SPSS paket programı ile analizinde aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistikler, t-testi, varyans analizi, korelasyon gibi anlam çıkarıcı istatistikler uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre okul müdürlerinin kendi koçluk davranışı gösterme düzeylerine ilişkin görüşleri yaşlarına göre farklılaşmakta ancak cinsiyet, bulundukları okulda çalışma süresi ve toplam hizmet yılı açısından ise farklılaşma göstermemektedir. Öğretmenlerin okul müdürlerinin koçluk davranışı göterme düzeylerine ilişkin görüşleri ise yaş, cinsiyet, bulundukları okulda çalışma süresi ve toplam hizmet yılı açısından farklılaşma göstermektedir. Müdürün, öğretmenin mesleki gelişimi için yapması gerekenleri ortaya çıkarmayı amaçlayan açık uçlu soruya cevap olacak müdürler rehberlik etmenin müdürün yapması gereken en önemli davranış olduğunu belirtmişlerdir. Bu davranışı; empatik olmak, kendini geliştirmek davranışları izlemektedir. Öğretmenler ise müdürün öğretmenlerin mesleki gelişimi için cesaretlendirici, teşvik edici, empatik davranması gerektiğini belirtmişlerdir. Hem öğretmenler hem müdürler öğretmenin mesleki gelişimi için mesleki gelişim kurslarına katılmalarının sağlaması gerektiğini belirtmişlerdir. Okul müdürleri öğretmenlere oranla, kendi koçluk davranışı gösterme düzeylerinin daha yüksek düzeyde olduğunu düşünmektedirler. Devlet ilköğretim okulu müdürlerinin gösterdikleri koçluk davranışları ile sınıf öğretmenlerinin iş doyumu düzeyleri arasında ilişki olmadığı saptanmıştır.