IV. Tudhaliya'nın Asur devleti ve Suriye'deki Vassal Krallıklar'a yönelik politikası

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKNUR ŞEYHOĞLU

Danışman: TURGUT YİĞİT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

IV.Tudhaliya'nın izledigi dikkatli siyaset sayesinde, Suriye'de bulunan krallıklar krali evlilikler ve vasallik antlasmalarıyla merkeze sadakatle baglanmıs ve bölgede önemli bir siyasi güç elde edilmistir. Bu siyasi hakimiyetin sürekliligi ve istikrarlı bir sekilde idare edilebilmesi maksadıyla Hattu?a (Bogazköy) ile Suriye'deki vassal krallıklar arasındaki iletisimi saglayacak yüksek rütbeli elçiler IV.Tudhaliya tarafından görevlendirilmistir. Olusturulan bu politik sistemin merkezinde Kargamı? Krallıgı yer almaktadır. Kargamı? Kralı diger Suriye Krallıkları arasındaki hukuki platforma tasınan problemleri ele almıs ve bunları adaletli bir sekilde sonuçlandırmıstır. Bölgede Hitit idaresi altında bulunan bir diger krallık ise Ugarit'tir. Ugarit vassal krallıgına izlenen politikanın özü, onun Ön Asya dünyasında bulundugu en öndeki ticari sehir kimligini Hitit çıkarları dogrultusunda kullanarak böylelikle Dogu Akdeniz ticaretini denetlemektir. Ancak Suriye'de kurulan bu siyasal birligin en büyük düsmanı yayılımcı politikalarıyla bölgede büyük bir tehlike olusturan Asur Devleti olmustur. IV.Tudhaliya Dönemi'nde Asur Devleti'nin potansiyel bir düsman oldugu ve Hitit Devleti'nin bu düsmana karsı ivedilikle önlemler almasının zorunlu bir hal aldıgının anlasılması, bu devir politikalarının temel dayanagı olmustur. Bu maksatla, Asur-Hitit toprakları arasında yer alan Amurru Krallıgı bir vassallik antlasmasıyla Hitit Devleti'ne baglanmıs ve ayrıca antlasmada yer alan bir hükümle Amurru'nun Asurla ticaret yapması tamamen yasaklanmıstır. Hitit Devleti'nin vassal Amurru krallıgı ile yaptıgı bu antlasma sayesinde Asur'a ekonomik anlamda ciddi bir darbe indirilmistir. Ancak bir süre sonra Hattusa'da Kurunta'nın kendisini IV.Tudhaliya'ya karsı rakip görerek bir darbe girisimi bulunmasıyla start alan iç karısıklıklar, büyük olasılıkla Suriye'deki Hitit hakimiyetinin güç kaybetmesine neden olmustur. Nitekim Hitit Devleti'nin Suriye'de olusturdugu siyasi hakimiyet kısa bir süre sonra tamamen çökmüstür.