Şizofreni hastalarında RASD1 geni mutasyonlarının araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEREN DAMLA DURMAZ ÖZDİNÇ

Danışman: HATİCE ILGIN RUHİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şizofreni kronik seyirli ve tekrarlayan psikozlarla karakterize psikiyatrik bir hastalıktır. Şizofreninin toplumda görülme sıklığı yaklaşık %1 olarak belirtilmektedir. Günümüzde şizofreni tanısında rutin olarak kullanılan biyolojik bir marker bulunmadığından şizofreni tanısı klinik olarak koyulmaktadır. Post mortem beyin dokularından yapılan çok sayıda anatomik ve histokimyasal çalışmalara, patolojik incelemelere ve fonksiyonel nörogörüntülemelere rağmen şizofreninin patogenezi net olarak aydınlatılamamıştır. Dexras1, RASD1 geni tarafından kodlanan ras süper ailesine mensup küçük bir GTPazdır. Dexras1 proteini glutaminerjik post sinaptik terminalde oluşan Dexras1-NOS1AP-NOS1 üçlü kompleksinin bir bileşenidir. NOS1, NMDAR aracılı kalsiyum akışı ile aktive olur ve nitrik oksit üretilir. Oluşan NO Dexras1'in S-Nitrozilasyonunu sağlar. S-Nitrozilasyon sonrası aktive olan Dexras1 hücre içinde işlevlerini gerçekleştirir. Dexras1, Gαi proteinlerini aktive ederek adenil siklazı ve dolayısıyla ERK/MAPK/CREB sinyal yolaklarını inhibe eder. Dexras1 gerek daha önce şizofreni ile ilişkisi gösterilmiş NOS1, NOS1AP ve NMDAR ile olan yakın ilişkisi, gerekse rol aldığı hücre içi sinyal yolakları ile şizofreni etiyolojisinde rol oynama potansiyeli olan bir proteindir. Bu çalışmada şizofreni tanılı 200 hastaya ait DNA materyalinde RASD1 tüm gen (promoter, 5'UTR, her iki ekzon, intron ve 3'UTR bölgesi) dizi analizi yapılmıştır. Olguların %87'sinde RASD1 geninde en az bir varyant saptanmıştır. Bir tanesi 5'UTR, bir tanesi intronik bölge, bir tanesi 2. ekzon ve altı tanesi 3'UTR bölgesinde olmak üzere toplam 9 farklı varyant tespit edilmiştir. Bu dokuz varyantın sekiz tanesi dbSNP veri tabanında daha önce tanımlanmış değişiklikler olup, 3'UTR bölgesinde yer alan NM_016084.4:c*32G>A değişikliği ilk kez bu çalışmada tanımlanmıştır. Yapılan in-siliko analizler sonucunda bu varyantlar şizofreni ile ilişkilendirilememiştir.