19. yüzyıl seyyahlarına göre Türkmenistan tarihi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEKİR YILBAT

Danışman: ABDULLAH GÜNDOĞDU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkmenistan'ın tarihi yazımında seyahatnamelerin önemli bir yeri vardır. 19' yüzyılda seyyahlar bölge ile ilgili ayrıntılı bilgi verirler. Bu bilgiler daha çok Türkmenler'in sosyal, kültürel ve ekonomik hayatları hakkındadır. Batı Türkistan'daki Türkmenler Selçuklulardan sonra bölgede bunun en önemli nedeni Türkmenler'in sürekli batıya göç etmeleridir. Teke, Yomut, Çavdur ve Göklen gibi büyük aşiretler Hive Hanlığı ve îran hükümetleri ile sürekli mücadele etmişlerdir. Yaptıkları göçler sonucunda Karakoyunlu, Akkoyunlu, Selçuklu ve Osmanlı devletlerini kurmuşlardır. Bağımsız hayata alışmış olan Türkmenler 19. yüzyılda Rus işgaline karşı başarılı bir şekilde karşı koymuşlardır. Konar-göçer hayat biçimi sosyal ve siyasi hayatlarının şekiUendirmiştir. Türkmenler en çok hayvancılıkla uğraşırlar. Hayvan ürünleri ile hayatlarım devam ettirirler. Hayvan derilerinden giysiler yaparlar. Bazı bölgelerde tarım hayalında da başarılı olmuşlardır. Yerleşik olmayan Türkmenler diğer kültürlere karşı kapalıdırlar. Böylece kendi örf ve adetlerini yüzyıllar boyu korumuşlardır. Usta bir şekilde ata biner ve silah kullanırlar. Savaşçı özellikleri ile köle ticaretinden önemli pay alırlardı. Hive ve Buhara'ya Rus, Iran ve Afgan kölelerini getirdiler. Göç eden Türkmenler kültürlerini yaşatmış ve boy isimlerini değiştirmemişlerdir. Günümüzde Türkmenistan adı altında bir devlete sahiptirler.