Halkevleri'nin toplum sağlığının korunmasına yönelik faaliyetleri (1932-1951)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAP DEMİR AYDOĞAN
Danışman: NECDET AYSAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Halkevleri'nin 1932-1951 yılları arasında faaliyet gösterdiği dönemdeki kuruluşu, genişlemesi ve kapanış macerası ele alınmıştır. Evler, aslen Cumhuriyet Halk Partisi'nin Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik ve İnkılapçılık prensiplerine dayanan bir kuruluş içerisinde ortaya çıkmıştır. Milli kültürün vatandaşlara benimsetilmesi amacına dayanan ve Türk milletinin sosyal, kültürel ve siyasal gelişimini hedefleyen Halkevleri; 1932 yılında kurulmuştur. Evler; kültür, eğitim, güzel sanatlar, folklor, spor gibi birçok alana odaklanmıştır. Evlerin toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesine ilişkin faaliyeti ise, bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. 1932 yılında Halkevleri'nin faaliyete başlamasının ardından CHP, 1940'larda Halkodaları isimli kuruluşları da Halkevleri'nin birer küçük örneği olarak yurda kazandırmıştır. Böylece taşraya açılma imkânı bulan bu kuruluşlar, ülkenin her bir yanına farklı şubeleri ile yayılmıştır. Halkevleri'nde; Edebiyat, Tarih, Güzel Sanatlar, Temsil, Spor, Halk Dershaneleri ve Kurslar, Kütüphane ve Neşriyat, Köycüler, Tarih ve Sergi Şubelerine ek olarak İçtimai (Sosyal) Yardım Şubesi de bulunmakta olup; toplum sağlığının gelişimine ilişkin faaliyetler bu şube altında yürütülmüştür. Bu çalışmada öncelikle Cumhuriyet öncesi ve sonrası sağlık politikaları ele alınmıştır. Ardından, Halkevleri'nin gelişim süreci kronolojik olarak aktarılmıştır. Evlerin toplum sağlığının korunmasına yönelik faaliyetleri, Sosyal Yardım Şubesi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Şubenin yürüttüğü klinik, hastane, darülaceze, dispanser, çocuk doğum-bakım evleri, kreş ve tedavi yurtları açmak gibi ana sağlık bakım faaliyetleri yanında, toplu etkinlikler, konferanslar ve basın yayın yolu ile de sağlığın gelişimine sunduğu katkılar bulunmaktadır. Faaliyetlerin şube ve etkinlik anlamında yurt geneline yaygınlığı ve sağlık hizmetlerinden yararlanan vatandaşların sayısı düşünüldüğünde, Halkevleri'nin toplum sağlığının korunması hususunda ortaya ne derece ciddi bir iş çıkardıkları görülecektir.