Asma (Vitis vinifera L.)'da önemli vegetatif ve generatif karakterler ile hastalıklara dayanım özelliklerine yönelik genom haritalaması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZELİHA YAŞA

Danışman: GÖKHAN SÖYLEMEZOĞLU

Özet:

ÖZET Doktora Tezi ASMA (Vilis vinifera L.)'DA ÖNEMLİ VEGETATtF VE GENERATİF KARAKTERLER İLE HASTALIKLARA DAYANIM ÖZELLİKLERİNE YÖNELİK GENOM HARİTALAMASI Zeliha YAŞA Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Prof.Dr. Gökhan SÖYLEMEZOĞLU Bu araştırmada. V. vinifera L. varyetesi olan Italia ve Mercan üzüm çeşitlerinin melezlenmesi ile elde edilen F| populasyonu kullanılarak (60 Fi + 2 ebeveyn) genom haritasının çıkarılması ve incelenen morfolojik ve hastalıklara dayanım özelliklerine yönelik bağlantı analizinin yapılması amaçlanmıştır. Bu populasyon Tekirdağ bağcılık Araştırma Enstitüsü'nde geliştirilmiştir. Populasyonun genom haritalaması amacıyla seçilmesinin nedeni F| populasyonunun hastalıklara dayanım ve diğer morfolojik özellikler açısından açılım göstermesidir. Araştırmada gerçekleştirilen RAPD reaksiyonlarında toplam 300 adet primer test edilmiştir. Amplifikasyon ürünleri negatif filmden "var" ya da "yok" diye değerlendirildikten sonra yapılan y2 testleri sonucunda 1:1 ve 3:1 dağılım gösteren polimorfik lokuslar belirlenmiştir. Italia çeşidinde 59, Mercan çeşidinde ise sadece 55 adet lokus bağlantı analizlerinde kullanılabilmiştir. Haritanın çıkartılması amacıyla Mapmaker/Exp 3.0 paket programında farklı LOD değerleri kullanılmıştır. Genom haritalaması için çift yönlü-yalancı melezleme tekniği kullanılmıştır. Ana ve baba ebeveyne ait 2 ayrı genetik bağlantı haritası elde edilmiş olup 8 (ana) ve 6 (baba) bağlantı grubu içermiştir. Bağlantı gruplarına yerleşen lokuslann incelenen morfolojik ve hastalılara dayanım karakterlere olan bağlantılarını tespit etmek amacıyla regresyon ve varyans analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre p<0.01 önem derecesinde iki adet karakterin (çiçeklenme zamanı ve küllemeye dayanım) sırasıyla 1 ve 2 markör lokusu ile bağlantılı oldukları tespit edilmiştir. Regresyon analizi diğer markör- kantitatif karakter ilişkilerini de göstermektedir. 2005, 123 sayfa Anahtar Kelimeler: Asma, genetik harita, bağlantı analizi, QTL, RAPD