48-72 aylık çocukların analoji kurarak uzamsal akıl yürütme becerisi ile uzamsal dil ve jest kullanımının incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF KURAL KINIK

Danışman: Müge Şen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı 48-72 aylık çocukların somut ve soyut nesnelere yönelik analoji kurarak uzamsal akıl yürütme becerisinin ve bu beceriye yönelik hem çocukların hem de ebeveynlerin uzamsal dil ve jest kullanım durumlarının belirlenmesidir. Bu araştırma, karma araştırma yöntemlerinden biri olan açıklayıcı ardışık araştırma deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın kapsamında ilk olarak ölçek geliştirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ardından ikinci aşamada çocukların analoji kurarak uzamsal akıl yürütme becerisine ve mekânda konum sözcük dağarcığına ilişkin nicel veriler ve sonrasında bunları açıklayacak olan anne çocuk çiftlerinin uzamsal dil ve jest kullanım durumuna ilişkin nitel veriler toplanmıştır. İlk aşamada, amaçlı örnekleme yöntemine göre belirlenen ve Erzincan merkez ilçede yer alan 15 bağımsız anaokulunda okul öncesi eğitim almakta olan 253 çocuk yer almıştır. İkinci aşamada, nicel veriler amaçlı örnekleme yöntemine göre belirlenen ve Erzincan merkez ilçede yer alan 14 bağımsız okul öncesi kurumunda eğitim almakta olan 206 çocuktan ve nitel veriler dokuz anne çocuk çiftinden toplanmıştır.