Ankara ili kamu genel lise yönetici ve öğretmenlerinin örgütsel muhalefete ilişkin görüşleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT ÖZDEMİR
Danışman: İNAYET AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalısmada Ankara ili merkez ilçelerindeki kamu genel liselerindegörev yapan yönetici ve öğretmenlerin, örgütsel muhalefete iliskingörüslerinin belirlenmesi amaçlanmıstır. Tarama modelinde olan çalısma,nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı `karma arastırma' yaklasımı ileyürütülmüstür. Arastırmanın nicel asamasında hedef evreni, 134 kamu genellisesinde görev yapan 6449 öğretmen olusturmustur. Arastırmanınörnekleminde ise 381 öğretmen yer almıstır. Örnekleme, arastırmacıtarafından gelistirilmis olan Örgütsel Muhalefet Ölçeği uygulanmıstır. Eldeedilen veriler SPSS programında çözümlenmistir. Öğretmenlerin, ölçekte yeralan maddelere verdikleri yanıtların aritmetik ortalama ve standart sapmalarıhesaplanmıstır. Örgütsel muhalefete iliskin öğretmen görüslerinin çesitlidemografik değiskenlere göre fark gösterip göstermediği t-testi ve tek yönlüvaryans analizi (ANOVA) ile çözümlenmistir. Farkın kaynağınınsaptanmasında ise LSD testi kullanılmıstır. Arastırmanın nitel asamasında 15okul yöneticisi ile görüsme yapılmıs, ardından görüsme dökümleri içerikanalizine tabi tutulmustur. Arastırmada öğretmen muhalefetine genel olaraketik dısı, hukuk dısı ve zorbaca davranıslar sergileyen yönetici tutumlarınınyol açtığı görülmüstür. Demografik değiskenlerin örgütsel muhalefetdavranısı üzerindeki etkileri incelendiğinde eğitim düzeyi yüksek, sendikalı,orta yasta olan, orta düzeyde kıdeme sahip ve fazla okulda görev yapmısöğretmenlerin görece daha fazla muhalif oldukları anlasılmıstır. Arastırmada`haber uçurma' davranısının öğretmenler arasında yaygın bir davranısolmadığı görülmüstür.Öğretmenlerin en sık sergiledikleri muhalif davranısbiçimi ise yöneticilere doğrudan itiraz etmek seklinde kendini göstermektedir.Arastırmada muhalif öğretmenlerin yöneticiler tarafından baskı altınaalınmaya çalısıldığı saptanmıstır. Ayrıca muhalefetin yöneticiler üzerindeolumsuz sonuçlar doğurduğu da görülmüstür. Muhalefetin okulda öz-denetim,demokrasi, adalet ve örgütsel yenilesme gibi çesitli olumlu sonuçlara nedenolmasının yanı sıra, huzuru ve ahengi bozan bir etken olduğu daanlasılmıstır.