Farklı yonca çeşitlerinin agrobacterium tumefaciens'e karşı olan duyarlılıklarının in vitro kültürde belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLSÜM SÖYLER

Danışman: SEBAHATTİN ÖZCAN

Özet:

ÖZET Yüksek Lisans Tezi FARKLI YONCA ÇEŞİTLERİNİN Agrobacterium tumefaciens ' e KARŞI OLAN DUYARLILIKLARININ IN VITRO KÜLTÜRDE BELİRLENMESİ Gülsüm SÖYLER Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Sebahattin ÖZCAN Bu araştırmada yonca {MecUcago sativa) bitkisinin Bilensoy, Bitlis, Elçi, 5683/MiraL Fortress, Kayseri, Mesa-Sirsa, Nıtro, Peru ve Verco çeşitlerine ait farklı organ eksplantlannın Agrobacterium tumefaciens 'e karşı duyarlılıklarının in vitro şartlarda belirlenmesi amacıyla yapılan çalışmalar Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Biyoteknoloji Laboratuvan'nda 2000-2001 yıllarında yürütülmüştür. Denemelerde kullanılan A281 ve A136NC A. tumefaciens hatları önce tütün yaprak diskleri üzerinde test edilmiş olup, her iki bakteri hattı da tümör oluşturmuştur. Yonca çeşitlerinin kotiledon, hipokotil, kök ve yaprak eksplantlannın A. tumefaciens A281 ve A136NC yabani hatlarına olan hassasiyetinin araştırıldığı denemelerde, bakterinin tümör oluşturma yeteneği çeşit ve eksplanta göre farklılık göstermiştir. A281 bakteri hattı ile inoküle edildiğinde en yüksek tümör oluşturan eksplant oranını kotiledon eksplantında % 90,01 ile Bitlis çeşidi, kök eksplantında % 46,67 ile 5683/Miral çeşidi, hipokotil eksplantında % 83,34 ile Mesa-Sirsa çeşidi, yaprak eksplantında ise % 90,01 ile Elçi çeşidi vermiştir. A136NC bakteri hattı ile inoküle edildiğinde ise en yüksek tümör oluşturan eksplant oranını kotiledon eksplantında % 63,34 ile Nitro çeşidi kök eksplantında % 66,67 ile 5683/Miral çeşidi, hipokotil eksplantında % 83,34 ile Fortress çeşidi, yaprak eksplantında ise % 86,67 ile 5683/Miral çeşidinden elde edilmiştir. A281 bakteri hattında en yüksek ortalama tümör iriliğini 2.23 mm ile Fortress çeşidi, kök eksplantında 2.76 mm ile Bilensoy çeşidi, hipokotil eksplantında 3.96 mm ile Peru çeşidi, yaprak eksplantında 2.17 mm ile Kayseri çeşidi vermiştir. A136NC hattında ise en yüksek tümör iriliğini kotiledon eksplantında 1.88 mm ile Kayseri çeşidi, kök eksplantında 2.14 mm ile Verco çeşidi, hipokotil eksplantında 3.24 mm ile Elçi çeşidi, yaprak eksplantında ise 1.63 mm ile Nitro çeşidi üretmiştir. Yme A281 bakteri hattı ile inoküle edildiğinde en yüksek ortalama tümör ağırlığmı 150 mg ile Bitlis çeşidi, kök eksplantında 40 mg ile Elçi çeşidi, hipokotil eksplantında 300 mg ile Bitlis çeşidi, yaprak eksplantında 230 mg ile Mesa-Sirsa ve Nîtro çeşitleri vermiştir. A136NC hattında ise en yüksek tümör ağırlığını kotiledon eksplantında 70 mg ile Bilensoy çeşidi, kök eksplantında 30 mg ile Bitlis, Kayseri ve Verco çeşitleri, hipokotil eksplantında 110 mg ile Elçi çeşidi, yaprak eksplantında ise 90 mg ile Nitro çeşidi oluşturmuştur. 2W)\,45 sayfa ANAHTAR KELİMELER : Yonca, Agrobacterium tumefaciens, tümör oluşumu