Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarında yaşam kalitesi ve etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DAHİLİYE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İPEK TÜRK
Danışman: KENAN ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA YAŞAM KALİTESİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER Giriş: Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) olan hastalarda yaşam kalitesi ile morbidite ve mortalite arasında çok yakın bir ilişki mevcuttur. Bu nedenle, hastaların yaşam kalitesini artıracak tedavi yöntemleri üzerinde yoğunlaşılması gerekmektedir. Yaşam kalitesi üzerine diyaliz tipinin etkisine ilişkin verilerin sonuçları çelişkilidir. Bu çalışma, merkez hemodiyalizi (HD) ve periton diyalizi (PD) hastaları arasında yaşam kalitesi bakımından fark olup olmadığını irdelemek amacıyla tasarlanmıştır. Ayrıca, diyaliz hastalarında yaşam kalitesi üzerine sosyo-demografik faktörlerin, ko-morbid durumların, diyaliz yeterliliğinin, hemoglobin, albümin, fosfor, parathormon (PTH), C reaktif protein (CRP) ve ferritin düzeylerinin ve eritropoezi stimüle edici ajan (ESA) kullanımının etkisi de araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Ağustos 2012-Mart 2013 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı?nda SDBY nedeniyle diyaliz tedavisi uygulanan ve çalışma kriterlerine uyan 60 HD ve 45 PD olmak üzere toplam 105 hastada yapılmıştır. Çalışmada hastaların sosyo-demografik özelliklerini, hastalık ve tedaviye ilişkin bilgilerini içeren bir form ile yaşam kalitesi ölçeği KDQOL-SF 1.3 kullanılmıştır. Hastaların ko-morbid durumları Charlson Ko-morbidite İndeksi ile değerlendirilmiştir. Sorgulama formu ve yaşam kalitesi ölçeği araştırıcı tarafından hastalara sorularak doldurulmuş; diğer bilgiler hasta dosyalarından elde edilmiştir. Bulgular: İki grup arasında hemoglobin, fosfor, PTH, CRP düzeyleri ile ESA kullanımı bakımından anlamlı farklılık saptanmadı. PD grubunda albümin ve ferritin düzeyleri HD grubundan anlamlı olarak düşük bulundu. Ko-morbidite skoru HD grubunda PD grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek idi. PD hastalarında beş alanda KDQOL SF-1.3 alt ölçek puanları HD hastalarından anlamlı olarak yüksek bulundu. Diğer değişkenler için düzeltme yapıldıktan sonra da üç alandaki anlamlı yükseklik devam ediyordu. İleri yaş, kadın cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, yüksek ko-morbitide skoru ve son 12 ayda hastanede yatma kötü yaşam kalitesi ile ilişkili bulundu. Yaşam kalitesinin bazı ölçütleri ile hemoglobin ve albümin düzeyleri arasında anlamlı pozitif; ferritin, CRP ve fosfor düzeyleri arasında anlamlı negatif korelasyonlar saptandı. PTH düzeyi ve ESA kullanımının yaşam kalitesi üzerine anlamlı bir etkisi gözlenmedi. Sonuç: Çalışmamız, PD hastalarında yaşam kalitesinin HD hastalarından daha iyi olduğunu ve kötü yaşam kalitesi ile ilişkili bulunan anemi, hipoalbüminemi, hiperfosfatemi ve inflamasyon gibi komplikasyonların düzeltilmesiyle yaşam kalitesinde kısmi bir düzelme sağlanabileceğini düşündürmektedir. SDBY?de sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, sağlık hizmetleri tedavi sonuçlarının önemli göstergesi olduğundan, her hastada sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin en iyi nasıl izleneceğini anlamak önemlidir. Bu nedenle, yaşam kalitesi ile ilgili çalışmalar arttırılmalıdır. Bu çalışmaların sonuçları doğrultusunda sağlık hizmeti sağlayıcıları RRT tedavisi altındaki hastalarda yaşam kalitesini iyileştirecek önlemler almalıdır. Anahtar Sözcükler: Hemodiyaliz, periton diyalizi, yaşam kalitesi, KDQOL-SF 1.3