Allıum cepa L. üzerinde farmakognozik araştırmalar

SEVINJ HAJIGULIYEVA

Allıum cepa L. üzerinde farmakognozik araştırmalar

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMAKOGNOZİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVINJ HAJIGULIYEVA

Danışman: ÖZLEM BAHADIR ACIKARA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Türkiye'de yetişen kırmızı, sarı ve beyaz soğan varyetelerinin fitokimyasal içerikleri YPSK (Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi) ve İTK (İnce Tabaka Kromatografisi) gibi kromatografik yöntemler kullanılarak araştırılmıştır. Üç farklı soğan kabuk ve dokularından %80 etanol ile hazırlanan örneklerde en yüksek oranda tespit edilen fenolik maddeler kırmızı soğan kabukta (0,3169±0,0003 mg/mg) kersetin, sarı soğan kabukta (0,3492±0,0002 mg/mg) protokateşik asit olarak belirlenmiştir. Her üç varyetenin antioksidan, antienflamatuvar ve antimikrobiyal aktiviteleri de araştırılmıştır. Bitki ekstreleri arasında en yüksek antienflamatuvar aktivitenin sarı soğan kabuğuna ait olduğu bulunmuştur. Bu ekstrenin IC50 değeri 0,53 mg/ml olup, bulunan etkinin standart olarak kullandığımız ASA'ya oldukça yakın olduğu görülmüştür (IC50=0,31 mg/ml). En yüksek ikinci aktivite kırmızı soğan kabuğunda bulunmuş olup, IC50 değeri 0,89 mg/ml'dir. Sonrasında ise 2,12 mg/ml'lik IC50 değeri ile beyaz soğan kabuğu gelmektedir. Ekstrelerin DPPH ve ABTS yöntemleri aracılığıyla belirlenen antioksidan aktiviteleri sırasıyla sarı soğan kabuğu>kırmızı soğan kabuğu>beyaz soğan kabuğu>beyaz soğan dokusu>kırmızı soğan dokusu>sarı soğan dokusu şeklinde bulunmuştur. Test edilen ekstreler içinde hem Gram pozitif hem de Gram negatif test bakterilerine karşı en iyi antibakteriyel etkiyi kırımızı soğan kabuk ekstresi göstermiştir. Ekstrelerin tamamı göz önüne alındığında, genellikle kabuk ekstrelerinin doku ekstrelerine kıyasla daha iyi antibakteriyel aktivite gösterdiği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Allium cepa, Antienflamatuvar aktivite, Antioksidan aktivite, Antimikrobiyal aktivite, Fenolik bileşikler, YPSK.