İntravasküler sıvı durumu değerlendirilmesinde pasif bacak kaldırma testi uygulanan hastalarda subklavyen ven kollapsibilite indeksinin kullanılabilirliğinin yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN SOLAK
Danışman: SÜHEYLA KARADAĞ ERKOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Yogun bakım ünitelerinde (YBÜ) dolaşım yetmezliği olan kritik hastalarda sıvı resisütasyonu kardiyak debiyi arttıran ve dokulara daha iyi oksijen verilmesini sağlayan ilk tedavi olarak yer almaktadır. Bununla birlikte, aşırı intravenöz sıvı tedavisi pulmoner ve periferik ödem, abdominal ve diğer kompartman sendromlarına neden olabilir, oksijen difuzyonunu bozulmasına neden olabilir. Bu nedenle hemodinamik durumun değerlendirilmesi YBÜ'deki kritik hastada önemli bir köşe taşıdır. Yatak başı ultrasonografinin YBÜ'de kullanıma girmesiyle birlikte; intravasküler volüm durumunun değerlendirilmesinde inferior vena cava distansibilite ve kollapsibilite indeksleri sık kullanılan, invaziv olmayan dinamik yöntemler arasında yer alırlar. Ancak ultrasongrafik olarak inferior vena kavayı görüntülemek; obezite, abdominal gaz ve geçirilmiş cerrahi gibi nedenlerden dolayı her zaman mümkün olmamaktadır. Bu nedenle intravasküler sıvı durumunun değerlendirilmesinde inferior vena cava distansibilite/ kollapsibilite indeksine alternatif olabilecek yöntemler araştırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı yoğun bakım hastalarında VCI-CI ile SCV-CI arasındaki korelasyonu değerlendirmektir. Materyal ve Metod: Çalışma 25.12.2018-25.12.2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AnaBilim Dalı Yoğun Bakım Ünitesinde yapılmıştır. Hasta yatak başı 30° yukarıdayken ultrasonografiyle SCV ve VCI görüntülenerek bu venlerin maksimum ve minumum çap değerleri ve bu değerlerden hesaplanan SCV-CI ve VCI-CI değerleri kaydedildi. İlk değerler kaydedildikten sonra hasta başı supin pozisyona getirilecek hastanın ayakları 45° yukarıda olacak şekilde kaldırılarak pasif bacak kaldırma testi uygulandı. Hasta bu pozisyonda 1 dakika bekledikten sonra başlangıçtaki ölçümler tekrarlandı. Çalışmada pasif bacak kaldırma testi öncesi ve sonrasındaki VCI ve SCV'deki kollapsibilite indeksi değişimlerinin korelasyonu değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışma 39'u (%60,9) erkek, 25'i (%39,1) kadın toplam 64 hasta ile yapılmıştır. Hastaların yaşı 24-85 aralığında olup yaş ortalaması 61,08±14,66'dır. Pasif bacak kaldırma öncesi ve sonrası ölçümlerden hesaplanan VCI-CI ve SCV-CI değerlerinin kendi içindeki farkları alınarak bu değerlerin birbiri arasında ilişkiye bakılmıştır. % Fark VCI-CI ait ortalama±standart sapma değeri 8,97±8,89, % Fark SCV-CI ait ortalama±standart sapma değeri 10,31±10,81 olarak bulunmuştur. PLR öncesi ve sonrası arasındaki CI değişim farkı açısından VCI ve SCV arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0,297). Bland-Altman grafiğinde +1,96 SD ve -1,96 SD sınırlarını aşan sadece 2 değer olduğu için PLR öncesi ve sonrası VCI-CI ve SCV-CI değerlerinden hesaplanan VCI-CI farkı ve SCV-CI farkı arasındaki uyumun yeterli olduğu belirlenmiştir. PLR öncesi hesaplanan VCI-CI ile SCV-CI değerleri arasındaki korelasyon katsayısı 0,745 olup yüksek korelasyon saptanmıştır ve bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p:<0,001) PLR sonrası hesaplanan VCI-CI ile SCV-CI değerleri arasındaki korelasyon katsayısı 0,639 olup aralarında yüksek korelasyon saptanmıştır ve bu sonuç istatiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p: <0,001). Sonuç: SCV-CI değerlerinin VCI-CI değerleriyle uyumlu ve koreledir. VCI' nın görüntülenemediği durumlarda intravasküler sıvı durumunun değerlendirilmesinde invaziv olmayan kolay uygulanabilir bir yöntem olarak SCV' nin kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: inferior vena cava, sıvı tedavisi, subklavyen ven, ultrasonografi, yoğun bakım ünitesi,